Φτερά δεν έχουν μόνο τα πουλιά

Φτερά δεν έχουν μόνο τα πουλιά, τουλάχιστον στις βινιέτες των εκδόσεων τους πρώτους αιώνες της τυπογραφίας. Οπότε σε συνέχεια της χθεσινής ανάρτησης σήμερα φιλοξενούμε εδώ βινιέτες με φτερωτά ζώα του μύθου...

1) Annus et epochae syromacedonum in vetustis urbium Syriae nummis praesertim mediceis expositae, 1696

2) Apparatus historico-criticus antiquitatum sacri codicis et gentis Hebreae uberrimis annotationibus, 1748

3) And. Schotti S.I. Observationum Humanarum lib. V., 1615

4) Dialogos de Luciano, no menos ingeniosos que provechosos traduzidos de Griego en lengua Castellana, 1550

5) Historia Philosophiae, 1711

6) M. Terentii Varronis Opera quae supersunt, 1585

7) Sogno non meno piaceuole, che morale d'Alessandro Lami di Federico gentilehuomo cremonese, 1572

8 ) Specimen universae rei nummariae antiquae, 1695

9) Lettere del Sig. card. Lanfranco Margotti, 1627

10) Galeni Pergameni svmmi semper viri qviqve primvs artem medicinae vniversam ... Opera omnia, 1532-1538

11) Cornelii Gemmæ Lovaniensis medicinæ professoris, de arte cyclognomica, tomi III, 1569

Βινιέτες με φτερά

Από το "movendo" και την "κίνηση" της Ολλανδικής Officina Hackiana ως τους αναδυόμενους από τις στάχτες τους φοίνικες και από τους αετούς ως τους γερανούς, οι βινιέτες των ευρωπαϊκών εκδόσεων από τον 16ο ως και τον 18ο αιώνα αγάπησαν τα πουλιά συνήθως ως αλληγορικά σύμβολα της ελευθερίας, της προόδου και τις ισχύος. Σαφώς η πανίδα των βινιετών είναι περιορισμένη: κυριαρχεί ο αετός και η ισχύς του.

Η μικρή συλλογή που προηγήθηκε είναι από τις εκδόσεις:

1) C. Plinii Secundi Naturalis historiae, 1668-1669
2) C. Crispi Sallustii opera omnia quae exstant 1677
3) Anecdota græca quæ ex mss. codicibus nunc primum eruit, 1709
4) Auli Gellii Luculentissimi Scriptoris, Noctes Atticae, 1541
5) Casperii Gevartii Electorum libri III, 1619
6) Danielis Heinsii Epitalamium in nuptias... Hugonis Grotii et... Mariae Reigersbergiae, 1608
7) Histoire de Ptolemée Auletes, 1698
8 ) Histoire de Theodose le Grand, pour Monseigneur le Dauphin, 1679
9) Historia priorum regum Persarum post firmatum in regno islamismum, 1782
10) Jacobi Friderici Reimmannii Historia Literaria Babyloniorum et Sinensium, 1741
11) Jani Rutgersii Variarum lectionum libri sex, 1618
12) Joannis Meursi Cecropia, 1622
13) La Secchia rapita, poema eroicomico di Alessandro Tassoni, 1744
14) Oratio Funebris, a Jo. Vulteio de Jac. Minutio Tholosae Habita, 1537
15) Perspectiva politica regno Poloniae elaborata..., 1652
16) Petri Gyllii de topographia Constantinopoleos, et de illius antiquitatibus libri quatuor, 1562
17) Pietas ex nummis antiquioribus delineata, 1694
18) Ἡσυχίου Λεξικόν cum variis doctorum virorum notis, 1668
19) Dendrographias sive, Historiae de naturalis arboribus et fruticibus tam nostri qvam peregrini orbis libri decem figuris aneis adornati, 1662
20) De Urbis ac Romani olim imperii splendore, 1650
21) Synesius De febribus, 1749

Αγροτικές βινιέτες

Είναι αυτή η φράση του Άλβιου Τίβουλλου, ενός λατίνου ποιητή του 1ου π.Χ αιώνα, που θα τη δεις να αγκαλιάζει μια βινιέτα του 1686 στο "Philologus hebraeo-graecus generalis : continens quaestiones hebreo-grecas, quae circa Novum Test. graecum fere moveri solent" του Johannes Leusden τυπωμένο στο Leiden από τον Jordaan Luchtmans.

Μοιάζει σαν να σου κλείνει μεταφυσικά κάπως το μάτι:

"spes alit agricolas[, spes sulcis credit aratis

semina quae magno faenore reddat ager]"

"Η Ελπίδα θρέφει τον γεωργό[, η Ελπίδα τον κάνει στα αυλάκια που άνοιξε το αλέτρι

να εμπιστεύεται τους σπόρους του για να τους επιστρέψει πολλαπλάσιους το χωράφι του]"

Σε μία άλλη εκδοχή όμως, της Γενεύης του 1624 αυτή τη φορά, (από την "Accroissement des eaux de Siloe / par Pierre Du Moulin") έχουμε έναν σπορέα, τη σπορά του οποίου πλησιάζουν απειλητικά τα πουλιά, ίσως γιατί η ελπίδα τα θρέφει κι αυτά...

Στις "αγροτικές" βινιέτες έχουμε και μια τρίτη εκδοχή (από το "Censorinus de die natali", Lugduni Batavorum : ex officina Ioannis Maire, 1642):

"Fac et spera" "Να πράττεις και να ελπίζεις". Μοιάζει να σχολιάζει πιο λογικά το "spes alit agricolas", να προτρέπει σε ένα Αισώπειο "συν Αθηνά και χείρα κίνει" επί το χριστιανικότερον, αφού ένας ήλιος λάμπει ψηλά με το όνομα του θεού, "Adonai", να φωτίζει την πλάση.

Μπουκέτα της τυπογραφίας (Β΄ μέρος)

 Ανθοφορίες ακατάβλητες, διαρκείς, χαρτώες, τρυγημένες από κήπους των αιώνων...

[Οι βινιέτες του πρώτου και του δεύτερου μέρους είναι από τις εκδόσεις:

1) Abrahami Trommii Concordantiae graecae versionis vulgo dictae LXX interpretum..., 1718

2) Campegii Vitringa, Archisynagogus observationibus novis illustratus, 1788

3) Cranae insula laconica, eadem & Helena dicta, & Minyarum posteris habitata, 1696

4) De Graecae Ecclesiae Hodierno Statu Epistola, 1698

5) De legibus Hebraeorum ritualibus, et earum rationibus, libri tres, 1686

6) Discours sur la nature et les dogmes de la religion gauloise, 1769

7) Du royaume de Siam, 1691

8 ) Examen de la Latinité du P. Jouvenci, 1766

9) Fascis [1-5] exercitationum philologico-historicarum, in quo exhibentur, 1699

10) Graecae linguae dialecti, 1738

11) Histoire de la dernière révolution de Gênes, 1758

12) Histoire romaine depuis la fondation de Rome (1744) (3)

13) Histoire romaine depuis la fondation de Rome, 1744

14) Jo. Petri Bellorii notæ in numismata tum Ephesia, tum aliarum urbium apibus insignita, 1658

15) Johannis Henrici Cohausen, ... Ossilegium historico-physicum ad Jod. Herm. Nunningii, 1714

16) Jos. Justi Scaligeri Julii Caesaris a Burden filii Opuscula varia antehac non edita, 1610

17) La Morale d'Épicure, avec des réflexions, 1685

18) Le bon sens, 1794

19) Les principes de la morale et du goût, en deux poëmes, 1737

20) Les Quatre Poétiques d'Aristote, d'Horace, de Vida, de Despréaux, 1771

21) Lettre a monsieur le marquis Olivieri, au sujet de quelques monuments Pheniciens, 1766

22) Lettre de Monsieur à monsieur , 1758

23) Nouveau recueil historique d'antiquités grecques et romaines en forme de dictionnaire, 1768

24) Observationes philologicae et theologicae in Evangelii Lucae capita XI. priora, 1766

25) Pantheon Aegyptiorum, 1750

26) Pantheum mythicum, seu Fabulosa deorum historia, 1697

27) Petri Burmanni vectigalia populi Romani, et Zeus Kataibatēs sive Jupiter Fulgerator, in Cyrrhestarum nummis, curis secundis illustrata, 1734

28) Pomponii Melae de Situ orbis libri III, 1722

29) Quint. Septimii Florentis Tertulliani, Liber de pallio, 1600

30) Recueil de différentes pièces sur les arts, 1786

31) Roma antica di Famiano Nardini, Alla santita di N. S. Alessandro VII, 1665

32) Romani collegii Societatis Jesu musæum celeberrimum, 1678

33) Spicilegium Antiquitatis sive Variarum ex Antiquitate elegantiarum vel novis luminibus illustratarum, 1692

34) Théologie astronomique, ou Démonstration de l'existence et des attributs de Dieu par l'examen et la description des cieux, 1729

35) Tom Jones, ou, L'enfant trouve, 1784

36) Veterum Romanorum religio, castrametatio, disciplina militaris ut et balneae, ex antiquis numismatibus et lapidibus demonstrata, 1686

37) Voyage historique et littéraire dans la Suisse occidentale, 1781

38) Τraité des miracles, dans lequel on examine, 1764