Πλήγμα στην τρομοκρατία

Αναρρωτιέμαι αν ο εξοστρακισμός ήταν πλήγμα στην αθηναϊκή δημοκρατία...

η κρατικοποίηση της βίας

Ο Michael Martens έγραψε πριν από λίγες μέρες στη Frankfurter Allgemeine πως «σε πολύ υψηλότερο βαθμό, απ’ ό,τι συνηθίζεται και είναι αναγκαίο για ένα μέλος της Ε.Ε., η ελληνική κυβέρνηση αναγκάστηκε να παραδώσει την ανεξαρτησία του κράτους…». Στο ίδιο άρθρο έγραψε επίσης πως «πράγματι η Ελλάδα θα είναι για ένα προβλεπόμενο χρονικό διάστημα μια περιορισμένη δημοκρατία». Παρόμοια δήλωση έκανε πρίν από 3 μέρες και ο προεδρεύων του Eurogroup «φιλέλληνας» Ζαν Κλωντ Γιούνκερ.

H «περιορισμένη δημοκρατία» της χώρας μας δέχτηκε πρόσφατα σοβαρό πλήγμα, όταν τα «τάγματα ασφαλείας» της πολιτικής και οικονομικής ελίτ, η ελληνική αστυνομία, προέβησαν στις 29 Ιουνίου σε όργιο καταστολής των συγκεντρώσεων και διαδηλώσεων των πολιτών εναντίον της πολιτικής της κυβέρνησης. Η κυβέρνηση των «σοσιαλιστών» από τη μία αποκρατικοποιεί τη δημόσια περιουσία και από την άλλη κρατικοποιεί τη βία. Η κρατικοποίηση της βίας έχει εφαρμοστεί ξανά στην Ελλάδα, την περίοδο του εμφύλιου πολέμου, αλλά και τα χρόνια που ακολούθησαν το τέλος του, όταν η ανεξαρτησία του κράτους είχε παραδοθεί στους προστάτες Άγγλους και Αμερικανούς και η δημοκρατία ήταν πάλι περιορισμένη.

Σκίστηκε το φόρεμα της Δημοκρατίας και φάνηκαν τ' απόκρυφα της τρομοκρατίας

 Ο θυμός είναι μεγάλος για να είναι νηφάλιος ο λόγος μου ...

... είναι ξεκάθαρο όμως πως η "δημοκρατία" μας έχει πια μια γεύση χούντας στα χείλη,

Μια νίκη μας είναι απαραίτητη

Παρακολουθούσα κακόκεφος χθες το απόγευμα στην καθημερινή μας βόλτα την κόρη μου να περπατά. Βαδίζαμε σε ένα δρόμο της μεγάλης μας πόλης, όταν πρόσεξα πως τα βήματά της ακολουθούσαν με επιμέλεια επί ώρα μια κίτρινη γραμμή χαραγμένη στο έδαφος. Δεν ξέφευγε καθόλου από την πορεία αυτή. Αν ένα παιδί 19 μηνών ακολουθεί την προεπιλεγμένη γραμμή χωρίς κανείς να το παροτρύνει ή να το εκπαιδεύσει σε αυτό, πόσο δύσκολο είναι για εμάς που μεγαλώσαμε και συνηθίσαμε στις γραμμές, να μην κάνουμε το ίδιο την πιο κρίσιμη ίσως στιγμή της πολιτικής μας ζωής; Και αντίστροφα- πόσο ευάλωτοι είμαστε στις γραμμές που μας χαράζουν οι άλλοι;

Οι κερδοσκόποι της συναίνεσης επενδύουν στη σύνεσή μας αυτές τις μέρες (και πάντα). Μας νουθετούν και μας απειλούν, μας φοβίζουν, αλλά πια δεν μας τάζουν. Η Αριστερά τους απαντά με αντίσταση και ανατροπή ελπίζοντας μέχρι τότε να αποκτήσουμε ταξική συνείδηση.

Θα είναι μια μικρή νίκη η καταψήφιση του μεσοπρόθεσμου κάτι και του εφαρμοστικού του νόμου, απαραίτητη για την ψυχολογία των αγανακτισμένων σε πλατείες και καναπέδες. Και η Αριστερά την έχει ανάγκη αυτή τη νίκη τη μικρή. Όχι γιατί θα κεφαλοποιήσει την επιτυχία της αγανάκτησης στα εκλογικά της ποσοστά, αλλά γιατί ίσως έτσι να γεμίσει τα ρεζερβουάρ της πολιτικής διεξόδου στο πολιτικό μας αδιέξοδο.

Αυτό το «ίσως» είναι αιχμηρό αντικείμενο. Ιδιαίτερα τον τελευταίο καιρό έχω την αίσθηση πως η Αριστερά λειτουργεί σαν Μη Κυβερνητική Οργάνωση, με περιορισμένες ευθύνες και ακτιβιστικές εμμονές. Είναι λίγη η Αριστερά αυτή την εποχή της Κρίσης. Λίγη η ελπίδα και η πολιτική της πρόταση. Αν και σαφώς αναγκαία, ευπρόσδεκτη, λυτρωτική.

Ένα υστερόγραφο για την Ιθάκη

Γιατί επιμένουμε να ξεχνάμε πάντα πως η Ιθάκη δεν είναι ο προορισμός, αλλά αρχικά και κύρια η αφετηρία του ταξειδιού μας; Δεχτήκαμε να την αφήσουμε πίσω. Η Τροία είναι ο προορισμός μας. Κι όταν την καταστρέψουμε, ηττημένοι θα γυρίσουμε πίσω γνωρίζοντας καλά οι Τροίες τι σημαίνουν.

Το παιδικό ηλιοστάσιο της ελπίδας

 Χθες πήγαμε πάλι στο περσινό μικρό σχολειό που γιόρταζει το καλοκαίρι. Φεύγοντας κράτησα στο μπογαλάκι της ψυχής μου, για να αφήσω εδώ, αυτές τις μικρές ελπίδες- μπορείς να τις πεις μικρά ποιήματα με χρώμα ή παιδικό ηλιοστάσιο. Πλημμύρισα...

  

("Αν όλα τα παιδιά της γης πιάναν γερά τα χέρια - κορίτσια αγόρια στη σειρά - και στήνανε χορό...")

Η κασέτα της "Καλλιοπίτσας"

Η κόκκινη κασέτα έγραφε «Θεοδωράκης» στη μία της πλευρά. Όταν αγόρασαν οι δικοί μου το κόκκινο «Fiat 127», στα μέσα της δεκαετίας του ’80, τη βρήκαμε στο κασετόφωνο. Είπαν πως ο προηγούμενος ιδιοκτήτης της «Καλλιοπίτσας» (του… αυτοκινήτου) ήταν κομμουνιστής. Οι πασόκοι εκείνα τα χρόνια άκουγαν Χαρούλα και Νταλάρα, οι δεξιοί Μαρινέλα, οι εσωτερικάκηδες Κηλαηδόνη ή κάπως έτσι. Το αυτοκίνητο πήρε το όνομα της μάνας μου, όπως αντιλαμβάνεστε εγώ και ο πατέρας μου έχουμε ο καθένας πάρει για τον εαυτό του το δικό του Καλλιοπάκι. Και τα άλλα αυτοκίνητα στην οικογένειά μας είχαν πάντα περίεργα ονόματα: Σγκαρίλος, Μένιος, Ασπρούλης, Τζανής, Σπίθας…

Έλεγα λοιπόν για την κασέτα της «Καλλιοπίτσας». Περιείχε επιλογές από τον «Επιτάφιο», ίσως τις «μικρές Κυκλάδες» και τα «Επιφάνια». Πόσα ταξίδια, ιδίως στην Πελοπόννησο, κάναμε με το φιατάκι ακούγοντας την ίδια κασέτα στα σημεία (συχνά) που δεν έπιανε το «Δεύτερο Πρόγραμμα». Αυτό τον καιρό ακούω πάλι αυτές τις μουσικές, σαν να παλεύω για κάποιο μέσα λόγο να μιλήσω με τις μνήμες μου. Κάθε φορά το μυαλό μου γεμίζει εικόνες, φέρνει τοπία και ξεχασμένος μένω να τα κοιτώ σαν παιδί – θα πρέπει να μοιάζω τουλάχιστον αφηρημένος κάτι τέτοιες στιγμές. Εδώ που τα λέμε, τα τοπία που και σήμερα με τριγυρίζουν στα ταξίδια και τις εκδρομές στην Πελοπόννησο μελοποιούνται από αυτά τα τραγούδια του Θεοδωράκη. Αν αφεθείς στη σιωπή σου θα ακούσεις βουνά, βράχια, δάση, θάλασσες, αέρα, πουλιά, ταμπέλες και πόλεις να τραγουδούν για σένα με τη φωνή του Μπιθικώτση και τα λόγια του Σεφέρη:

«Κράτησα τη ζωή μου

ταξιδεύοντας ανάμεσα σε κίτρινα δέντρα,

κάτω απ' το πλάγιασμα της βροχής

σε σιωπηλές πλαγιές φορτωμένες

με τα φύλλα της οξιάς

καμιά φωτιά

στην κορυφή τους βραδιάζει.».

ΥΓ: Η κασέτα χάθηκε μετά την απόσυρση της «Καλλιοπίτσας». Σήμερα οι παλιοί πασόκοι συνεχίζουν να ακούν Νταλάρα και Χαρούλα. Στο «Σπίθα», το δικό μας αυτοκίνητο, έχουμε μια κασέτα για παρόμοιες περιπτώσεις (ταξίδια στην Πελοπόννησο). Παίζει συχνά ένα τραγούδι που ζητάει ο γιος μου: το παραμυθάκι του Σαββόπουλου.

Η πλατεία Δημοκρατίας και τα αγάλματα

Ανάμεσα σε μια σκισμένη και σε μια άγραφη σελίδα υπάρχει πάντα μια αποτυχημένη απόπειρα να μιλήσεις. Νομίζω πως το ίδιο συμβαίνει ανάμεσα σε μια άδεια και μια γεμάτη πλατεία: υπάρχει πάντα μια απελπισμένη προσπάθεια για δημοκρατία.

ΥΓ: θυμάσαι όταν ήμασταν παιδιά πώς μαλώναμε φωνάζοντας σε αλάνες και πλατείες: «δεν είναι δίκαιο», «αυτό είναι αδικία»; Τι πάθαμε γαμώτο και βουβαθήκαμε τόσα χρόνια; Και τώρα ακόμη στέκουμε βουβοί. Δεν συνηθίσαμε νομίζω, ούτε εκείνη έπαψε να μας κλέβει τη νίκη.

Τις πλατείες στοίχειωσε η απουσία μας χρόνια τώρα. Οι πιο σταθεροί θαμώνες τους ήταν μάλλον τα αγάλματα. Σήμερα εκεί πηγαίνει και έρχεται αγριεμένη η ανησυχία μας, όπως λιοντάρι σε κλουβί. Κάποιοι απαγγέλλουν λέξεις: «δημοκρατία», «λαϊκή κυριαρχία», «αντίσταση». Οι απαγγελίες ποτέ δεν άλλαξαν τον κόσμο, αυτές οι λέξεις είναι πηγές που αναβλύζουν αίμα. Κάποιοι λένε πως κάνει καλό που συζητούμε, πως πρέπει πάλι να μάθουμε να ακούμε, πως δεν ξέραμε, πως φταίμε. Άλλοι πως πρέπει να αντεπιτεθούμε, να οργανώσουμε την ανατροπή. Νομίζω πως ο κόσμος τον κόσμο αλλάζει, όταν δεν έχει ούτε ένα ψέμα ή μια ελπίδα για να κρυφτεί.

Όσο για μένα: εκεί θυμάμαι, από όταν ήμουν παιδί, υπήρχε ένα μαρμάρινο λιοντάρι, που έστεκε ακίνητο. Είμαι σίγουρος πως ακόμη περιμένει μια αδύναμη στιγμή μου. Για να χιμήξει.
*****
Στο δι-ιστολογικό αφιέρωμα "η δημοκρατία στις πλατείες" συμμετέχουν:
1. Ψαροκόκαλο: Η δημοκρατία στις πλατείες....(;)
2. Αναγεννημένη: Για την πλατεία (και την κάθε πλατεία)
3. Krotkaya: επανοικειοποίηση της πλατείας
4. Κυνοκέφαλοι: Στην πλατεία αλαφιάζονται οι μικρές παρέες
5. Ιχνηλασίες: Η δημοκρατία στις πλατείες
6. ο Βιβλιοθηκάριος: Η πλατεία Δημοκρατίας και τα αγάλματα
7. Εξεγερμένο το 2009: Πάμε πλατεία;
8. Rubies and Clouds: Πλατεία πλατιά
9. Κουπέπκια ατάκτως τυλιγμένα: Οι πλατείες κι οι πορείες
10. Ο Δύτης των Νιπτήρων: Στην πλατεία
11. Silentcrossing's Blog: Το '29 σε μια πλατεία
12. Roadartist... in Athens: Πλατείας λέξεις
13. Μπαμπάκης: το πληθος στην πλατεία
14. Latecomer: Της πλατείας μου η σημαία
15. Του κανενός το ρόδο: μισό αιώνα, μισό ζευγάρι, στην πλατεία
16. Χώρα του ποτέ-ποτέ: η πλατεία ήταν γεμάτη...
17. Ουδέν αμιγές: Πλατεία μεγάλοι,πλατεία μικροί
18. Η Ζωή στην Κατηραμένη Νήσο: η δημοκρατία στις πλατείες
19. Ιχνηλασίες (2): Η Πλατεία είναι γαμάτη
20. Butterfly's world: η Δημοκρατία στην Πλατεία
21. The Threewishes's weblog: οι δημοκρατικές πλατείες της Ελλάδας
22. Τσαλαπετεινός: Η πρεμιέρα της πλατείας

Το Καλλιοπάκι μου

Μερικές φορές λες πως δεν μπορεί να είναι τυχαίο. Ας πούμε, να γραφτεί ένα τραγούδι για το κορίτσι σου δεκαετίες πριν γεννηθεί, πριν την ερωτευτείς και πριν την παντρευτείς. Πώς μπορεί να ήξερε ο Περπινιάδης για την ελιά της, ακόμη και αν είναι εύκολη η μαντεψιά για τη λαχτάρα σου να την φιλάς;

Απ τον καημό σου δεν κοιμούμαι Καλλιοπάκι μου
Ως ποτέ πια για σε θα λαχταρώ
Καλλιοπάκι να σε χαρώ

Έχεις μαύρα μάτια και κατσαρά μαλλιά
Στο δεξί το μάγουλο σου μαύρη μιαν ελιά
Κουκλίτσα μου γλυκιά

Στο παραθύρι Καλλιοπάκι έβγα να σε ιδώ
Να φιλήσω την ελιά σου τoν άσπρο σου λαιμό
Καλλιοπάκι σε λαχταρώ

***

Υπάρχουν δυο παρόμοια κείμενα: ένα του Τσαλαπετεινού και ένα της Riski: και τα δύο υπέροχα

Υποστολή σε αποστολή

Η νύχτα απλώνει γύρω μας. Η σιωπή μας έβαλε για ύπνο, έφυγε γελαστή, βγήκε στο δρόμο και χάθηκε.

Δίπλα μου μια φωνή ψιθυρίζει:

"Να φοβάσαι όταν δεν ανεμίζουν σημαίες. Όταν πια κυματίζει μονάχα μία, τότε να είσαι σίγουρος πως ηττηθήκαμε σύντροφε. Μην το ξεχνάς: η σημαία που δεν αφήνει τις άλλες να κυματίσουν, συνήθως μετά τις δολοφονεί".

Είναι κοινά συμφωνημένη και ομολογημένη υποκρισία που στο Σύνταγμα δεν κυματίζουν οι ιδεολογικές μας σημαίες. Κάποιοι καμώνονται πως δεν τις έχουν, κάποιοι πως δεν τις ψήφισαν ποτέ.

Η αποσοβιετοποίηση της αμφισβήτησης

Πριν από χρόνια μια συνάδελφος ρώτησε την προϊσταμένη της:

- Κυρία Άννα, αύριο δουλεύουμε;

- Γιατί,…. Τι είναι αύριο;

- Καλέ κυρία Άννα… αύριο… γιορτάζει το Πανεπιστήμιο…..

Ήταν 16 Νοεμβρίου και βέβαια την επομένη δεν γιόρταζε το Καποδιστριακό… Τα χρόνια πέρασαν. Προχθές την είδα στο Σύνταγμα. Είδα βέβαια πολύ κόσμο εκεί. Αυτές τις μέρες έχεις αντιληφθεί την αμηχανία μου. Οι περισσότεροι διαδικτυακοί φίλοι μου, αν δεν στηρίζουν διακριτικά τους «αγανακτισμένους» (Τσαλαπετεινός), γράφουν κείμενα γεμάτα νεανικό ενθουσιασμό (Χάππυ) ή στοχαστικό συναισθηματισμό (Silent)- για να μιλήσω εντελώς ενδεικτικά – και εγώ στέκομαι σαν τον γκρινιάρη του Muppet Show, στην άκρη και έξω να κρίνω κείμενα ή να προβλέπω καταστάσεις.

Έπρεπε λοιπόν να πάω.

Μην με χαρακτηρίσεις συντηρητικό, ρεφορμιστή, μικροαστό (πες το σιγά, μην το ακούσω), αλλά τόσα χρόνια που κατεβαίνω σε πορείες ποτέ δεν φώναξα (ακόμα και αν κατά περίπτωση το πίστευα εν μέρει): «Μπάτσοι, γουρούνια, δολοφόνοι», «αλήτες, ρουφιάνοι, δημοσιογράφοι», «να καεί, να καεί, το μπουρδέλο η Βουλή». Βυθίστηκα λοιπόν μόνος και σιωπηλός χθες στο τεράστιο αγανακτισμένο πλήθος: γυναίκες, άντρες, οικογένειες με παιδιά και μωρά στο μάρσιπο, κυρίες του κομμωτηρίου, κουρασμένους 50ηδες, ένα κοστουμαρισμένο κύριο της καθαρευούσης (μάλλον από λάθος), φρίκουλα, antiglobal τυπάκια, αναρχικούς, αντιεξουσιαστές ανταρσύες, συριζίτες, ποδηλάτες, ένα ξυλοπόδαρο, ό,τι μπορείς να φανταστείς. Υπάρχουν όντως «ορεινοί» και «πεδινοί», στα «ορεινά» οι αντικομματικοί, στην καρδιά της πλατείας οι πολιτικοποιημένοι. Οι πρώτοι πιο «εξωστρεφείς», οι δεύτεροι οργανωτικοί. Στο επάνω διάζωμα λοιπόν ξαφνικά ξεκινούσε ένα σφύριγμα και όλοι μεταλλάσσονταν, σήκωναν τα χέρια και ρυθμικά μούντζωναν τη Βουλή φωνάζοντας «κλέφτες, κλέφτες», «να καεί, να καεί, το μπουρδέλο η Βουλή». Αγριεύτηκα, ξαφνιάστηκα, τρόμαξα. Το Σύνταγμα αυτές τις μέρες περισσότερο από εικόνα είναι ήχος: ένα ακατάπαυστο βουητό.

                                               

Τι έγινε λοιπόν; Ξέμεινα στα μετόπισθεν της Επανάστασης, ή τα συνθήματα είναι φούσκες και βεγγαλικά; Θα ήταν εύκολη η απαξίωση, αν το πράγμα είχε ξεφουσκώσει. Ακόμη και αν το Σάββατο τα πράγματα ήταν πεσμένα λόγω του Champions League, την Κυριακή η Πλατεία ξεχείλιζε στην Αμαλίας, την Πανεπιστημίου, την Ερμού, τη Σταδίου, τη Μητροπόλεως με πυκνά ποτάμια εισόδου και εξόδου που δεν στέρευαν στιγμή μέχρι τα μεσάνυχτα. Δεν ξέρω αν μετάνιωσαν οι περισσότεροι με ό,τι κυβερνητικό υποστήριζαν και ψήφιζαν τόσα χρόνια, δεν ρώτησα βέβαια ποιους εννοούν κλέφτες, δεν θέλω να φανταστώ τι θα αντικαθιστούσε την καμένη Βουλή με το κόκκινο φωτάκι, δεν ρώτησα, αλλά δεν ξέρω αν θα μου απαντούσε κανείς. Σκέφτηκα διάφορα, δεν αγχώθηκα να σκεφτώ, ήμουν παρατηρητής, τρεις ώρες άκουγα, μύριζα, κοιτούσα, προσπαθούσα να νοιώσω τον παλμό της Πλατείας. Σκέφτηκα λοιπόν πως αυτό το πράγμα έχει χαρακτηριστικά όχλου, αλλά ο όχλος δεν προτρέπει την καταστροφή, τη διαπράττει. Ίσως να είναι μια ομαδική ψυχοθεραπεία, αλλά τα προβλήματά μας δεν είναι πρωτίστως ψυχολογικά. Επομένως η Αριστερά τι έρχεται να βρει σε αυτή την ιστορία; Να μπολιάσει με τις ιδέες της μια εν δυνάμει εξέγερση; Να συναντήσει εκεί στο δρόμο, στην πλατεία, όσους της γύρισαν την πλάτη τόσα χρόνια;

                                      

Αμήχανα ερωτήματα από αυτά που θρέφουν τους διανοητές. Τώρα δεν υπάρχει χώρος και χρόνος γι’ αυτά. Τώρα πρέπει να μπεις στο Κίνημα. Να το κατευθύνεις, να το απελευθερώσεις από τα συντηρητικά δεσμά του, να το υπηρετήσεις για να πετύχεις την ανατροπή αυτής της άθλιας κυβέρνησης και της πολιτικής της που ξεπουλάει τη χώρα και υποθηκεύει αιώνια το μέλλον της. Στην εξαιρετική «ιστορία (κωμικοτραγική) του νεοελληνικού κράτους: 1830-1974» του Βασίλη Ραφαηλίδη, υπάρχει μια μικρή αναφορά στον Διεθνή Οικονομικό Έλεγχο (ΔΟΕ) που επιβλήθηκε μετά την ήττα του φαύλου πολέμου του 1897, την υποχρέωση αποζημιώσεων στην Τουρκία, την δανειοδότηση με επαχθέστατους όρους από τους «συμμάχους» μας και την οικονομική κατοχή τους που επιβλήθηκε προκειμένου να αποπληρωθεί. Λέει λοιπόν ο Ραφαηλίδης: … «Οι παλιότεροι θα θυμούνται μια κορδέλα που υπήρχε πάνω στο κουτί με τα σπίρτα που έγραφε ΔΟΕ. Αυτή η τρομερή κορδέλα – σήμα κατατεθέν της ελληνικής σοβινιστικής μωρίας, υπήρχε και μετά τη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.». Η αντιστοιχία με το ΔΝΤ είναι εύκολη, όμως η σήμανση αυτής της νέας Κατοχής είναι πολύ διακριτική: λέγεται «αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας», «αποσοβιετοποίηση της ελληνικής οικονομίας», είναι σχεδόν αόρατη. Είναι τόσο αόρατη που οι «Αγανακτισμένοι» του Συντάγματος δεν ασχολούνται με αυτή.

Λοιπόν να τελειώνουμε: αγανακτισμένοι συμπολίτες μου προτιμώ να μετατρέψω την οργή μου σε σταθερή αμφισβήτηση. Την εκδηλώνω και θα την εκδηλώνω ελπίζω πάντα. Είμαι αλληλέγγυος στον Αγώνα σας, είναι και δικός μου αγώνας και όλων μας. Είμαι αλληλέγγυος και στους εργαζόμενους της ΔΕΗ που θα δώσουν την επόμενη μάχη για να μην αποσοβιετοποιηθεί και η ενέργεια….

(Είμαι σίγουρος πως δεν έχετε ανάγκη τη γκρίνια μου- και όπως «κακοηθέστατα» πράγματι έγραψαν προχθές στην «Αυγή» ο Τσέκερης και ο Κυρίτσης: «όποιος χαλιέται με 50.000 απολίτικους στο Σύνταγμα, ας μαζέψει 50.000 πολιτικοποιημένους»)

Η νέα ανωνυμία και τα κόμματα

Η νέα ανωνυμία αναφέρει τους ανθρώπους μόνο με βάση την ηλικία και το επάγγελμα ή την εθνικότητά τους. Ανάλογα με το θέμα που διαπραγματεύεται, ο δημόσιος λόγος (κυρίως μιντιακός) δεν επιφυλάσσει βέβαια την ίδια αντιμετώπιση στα εθνικά, σεξουαλικά, θρησκευτικά ή επαγγελματικά χαρακτηριστικά των επωνύμων πολιτικών (για παράδειγμα...). Έτσι δημιουργείται μια περίεργη ασυλία στα πρόσωπα με ονοματεπώνυμη δημόσια παρουσία και αντίστροφα εκμηδενίζεται η προσωπικότητα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της στους ανώνυμους που περιστασιακά αποκτούν μια δημοσιότητα.
Το φαινόμενο βλέπω πως εύκολα υιοθετείται και από το δημόσιο λόγο μη μιντιακής προέλευσης. Στην πρόσκληση για «ειρηνικές» διαδηλώσεις «χωρίς πλακάτ» στο Σύνταγμα υπάρχει η αναφορά «ΕΜΕΙΣ* δηλώνουμε ειρηνικά την αγανάκτησή μας κατά της κρίσης. Κατά όλων αυτών που μας οδήγησαν σε αυτό το σημείο» ενώ πολλοί, ίσως οι περισσότεροι φαίνεται να υιοθετούν τις αναφορές εναντίον των κομμάτων. Αυτή η γενικόλογη αναφορά υπηρετεί αυτή τη νέα ανωνυμία.

Έχω την πεποίθηση ότι αυτή η αναφορά είναι επί τούτου ρηχή και ασαφής, αλλά μπορώ νομίζω να υποθέσω πως εννοεί τις κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ και ΝΔ. Είναι πασίδηλο πως θα είχε άλλο βάρος στη διαδήλωση μια τέτοια αναφορά. Όπως, χαριτολογώντας, θα είχε άλλο βάρος αν λέγαμε:
- ο 73χρονος αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης
- ο 75χρονος πρώην πρωθυπουργός και βομβιστής
- η ηλικιωμένη (59 ετών) πρώην αγωνίστρια της εξέγερσης του Πολυτεχνείου και νυν Επίτροπος Αλιείας
- ο υπερήλικας (82 ετών) Πρόεδρος της Δημοκρατίας


Οι διακρίσεις αυτές δεν είναι ούτε αθώες, ούτε τυχαίες και δεν υπηρετούν μόνο ένα τρόπο σκέψης χωρίς αιχμές, φιλήσυχο και καταπραϋντικό. Αν η 60χρονη που έπεσε θύμα ληστείας αποκαλείται «ηλικιωμένη» στα δελτία ειδήσεων, γιατί δεν αποκαλείται έτσι και η Μαρία Δαμανάκη, για να μην πούμε για τον Κάρολο Παπούλια; Γιατί όσα υπονοούνται με την αναφορά της ηλικίας σε έναν «ανώνυμο» (λαϊκή προέλευση, ασημαντότητα, αδυναμία κτλ) δεν πρέπει να υπονοούνται και στον «επώνυμο» (γεροντοκρατία, αδυναμία, νοητική διαταραχή κτλ)…


* Πρέπει να παραδεχτώ πια πως ΕΜΕΙΣ που διαδηλώνουμε (και) τις άλλες φορές διαδηλώνουμε πολεμικά την αγανάκτησή μας και σε αυτό διαφέρουμε από τους… ειρηνικούς του Συντάγματος….

Πάμε Πλατεία;

Τι θα ψηφίσουν στις επερχόμενες εκλογές όσοι σήμερα βγουν στις πλατείες;

Το βέλος

(στον γιο μου που γιορτάζει σήμερα)

Καμιά φορά
όταν στον ουρανό τεντώνεται το ουράνιο
τόξο
είσαι το βέλος του
που εκτοξεύεται στο άπειρο

*****
(Με αφορμή ένα ποίημα του Παλαιστίνιου ποιητή Μαχμούντ Νταρουίς που διάβασα στο βιβλίο του "Κατάσταση Πολιορκίας" εκδ. Μαΐστρος. Λέει: "Μόνοι, είμαστε μόνοι ως το μεδούλι, εκτός μονάχα από τις επισκέψεις ενός ουράνιου τόξου")
****
η φωτογραφία είναι του Αμερικανού Bruce Davidson

Γράμμα στο Νιόνιο για τα παιδιά που χάθηκαν

Αγαπητέ Νιόνιο,
Είχαμε κάτσει στο τραπέζι χθες το βράδυ σύμπασα η οικογένεια, όταν είπα συνθηματικά στη γυναίκα μου:
- ο Νιόνιος είπε κάτι βλακείες σήμερα
- ποιος είναι ο Νιόνιος μπαμπά; (πετάχτηκε ο γιος μου)
- ... ένας συνάδελφος στη δουλειά (απάντησε η γυναίκα μου)

Ξέρεις Νιόνιο ήταν στα τέταρτα γενέθλιά του, όταν γυρνώντας από τη δουλειά του έφερα δώρο το "περιβόλι του τρελού". Τα μάτια του έλαμψαν όταν έσκισε το περιτύλιγμα. Τον κάθισα σε μια πολυθρόνα και έβαλα το CD να παίζει. Δεν κουνήθηκε ρούπι, ούτε στιγμή, ξέρεις. Τα κάνει κάτι τέτοια ο μπαγάσας. Τα ήξερε βέβαια τα τραγούδια σου - μια κασέτα στο αυτοκίνητο έπαιζε συχνά κάποια από αυτά, κάποια άλλα του τα λέγαμε σαν νανούρισμα. Μάλιστα με μια έμμονη αγωνία μου ζητούσε να του πω την ιστορία "για τα παιδιά που χάθηκαν" ("και σε καράβια του πελάγους με λαθρεμπόρους πειρατές..."). "Πού χάθηκαν τα παιδάκια μπαμπά"; με ρωτούσε...

Νιόνιο δεν χρειάζεται να ζητήσεις συγγνώμη γι' αυτά που είπες χθες: "Πρώτον, να απομακρυνθούν όλοι οι λαθρομετανάστες από το κέντρο της Αθήνας και να πάνε – ας το βρουν οι πολιτικοί, τι τους πληρώνουμε – εγώ θα έλεγα να τους πηγαίνανε σε αραιοκατοικημένα νησιά του Αιγαίου, όπου κατοικείται ένα μικρό μόνο μέρος του νησιού, το υπόλοιπο είναι ελεύθερο. Εκεί, λοιπόν, να καλλιεργήσουν τη γη και να ζήσουν με τη βοήθεια του ΟΗΕ, γιατί μόνοι μας δεν μπορούμε, έως ότου αποφασίσει και μπορέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση να φτιάξει μία πολιτική πάνω στο θέμα των μεταναστών. Δεν μπορεί η Αθήνα να είναι η χωματερή όλων αυτών των ανθρώπων"... "Η Αθήνα στις πλατείες της δείχνει την πληγή της. Ας καθαρίσουμε λοιπόν αυτή την πληγή. Έχουμε τους τοξικομανείς. Πρέπει να μεταφερθούν, δεν ξέρω πάλι που, ας το βρούνε οι πολιτικοί μας, πάντως σε μέρος όπου δεν θα είναι εύκολη η πρόσβαση των εμπόρων".

Δεν χρειάζεται να ζητήσεις συγγνώμη. Φρόντισα να τα κρύψω απ' το γιο μου, αλλά ξέρεις... τα στερνά τιμούν τα πρώτα Νιόνιο.

Ένας 37χρονος πατέρας

Η μητριά πατρίδα και τα αδιέξοδα της γραφής

Όταν φτάνει σε αδιέξοδα η γραφή εδώ μέσα, στέκεται για λίγο αμήχανη, αναζητά μια διαφυγή πριν αποφασίσει να γυρίσει πίσω και να ψάξει άλλη κατεύθυνση. Παλεύω να αγκιστρωθώ απ’ την Άνοιξη γύρω μου, όμως συχνά η πραγματικότητα δεν με αφήνει. Όχι η προσωπική, αλλά η κοινωνική και πολιτική που την περιέχει. Δεν είναι ίσως αδιέξοδη η πραγματικότητα, όμως οι βεβαιότητες και οι δυνάμεις για να την υπερβείς ή να την ανατρέψεις είναι ακόμα ελλιπείς- τουλάχιστον όσο ο χαρακτήρας τους είναι προσωπικός.

Στη «Μητριά πατρίδα» ο Μιχάλης Γκανάς (εκδ. Μελάνι) αφηγείται με τον διφορούμενο ποιητικό και ελλειμματικό τρόπο της μνήμης την προσωπική και οικογενειακή του ιστορία ανάμεσα σε δυο πατρίδες, τη μητριά Ουγγαρία που συμπεριφέρθηκε σαν μάνα και τη μητέρα Ελλάδα που τον αντιμετώπισε σαν μητριά. Αφηγείται κάπου την εξής ιστορία:
… «Κάθε Σάββατο πηγαίνουμε στον κινηματογράφο, στο μεγάλο κτίριο που τρώμε. Μαζευόμαστε στην πλατεία και περιμένουμε να μας ανοίξουν. Βλέπουμε πολεμικά και είμαστε όλοι με τους Ρώσους. Σε μια ταινία είδαμε τον Χίτλερ στο γραφείο του, με στρατηγούς, πήγαινε πέρα δώθε νευριασμένος. Στάθηκε απότομα μπροστά σε μια μεγάλη υδρόγειο σφαίρα και τη στριφογύρισε με δύναμη. Το παιδί δίπλα μου αρπάχτηκε απ’ το κάθισμα. «Θα πέσουμε» μουρμούρισε. Φοβήθηκα. Δεν έγινε τίποτα»…

Αν δεν ήταν μια ημερολογιακή καταγραφή θα έλεγες πως σχολιάζει τη δύναμη του Μέσου αυτή η ιστορία. Οικεία πράγματα: αυτά που δείχνει η οθόνη είναι αυτά που γίνονται; Αντίστροφα: αυτά που γίνονται στην πραγματικότητα είναι αυτά που δείχνει η οθόνη; Βέβαια ο Γκανάς είναι διαφημιστής της ποίησης και ποιητής τη διαφήμισης. Όλα να τα περιμένεις…

Μοιάζει αντίστροφα λίγο με τους Γαλάτες του γνωστού χωριού που τίποτα δεν τους φοβίζει. Μόνο μην πέσει ο ουρανός στα κεφάλια τους. Ο φόβος αυτός κάποτε παραλίγο να διαλύσει το μύθο της νικηφόρας αντίστασης στους Ρωμαίους.

Είτε πέσουμε εμείς απ’ τη γη, είτε ο ουρανός πάνω μας νομίζω πως δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε πως όλα αυτά δεν είναι παρά ιστορίες που γράφουν τα βιβλία και διηγούνται οι οθόνες. Εμείς ευτυχώς έχουμε να πολεμήσουμε πιο εύκολα πράγματα: να παραμείνουμε άνθρωποι.

(αφιερωμένο στη Ρενάτα)

Άνθρωποι και γουρούνια (χθες στην πορεία)

δημοκρατία...

καληνύχτα αδέρφια

...... .............. ......... ... ..... ........... ....... ........... .. ............... . .................. .......... .......... ..... .............. ......... ... ..... ........... ....... ........... .. ............... . .................. .......... ............... .............. ......... ... ..... ........... ....... ........... .. ............... . .................. .......... .......... 61 πρόσφυγες από τη Λιβύη, ανάμεσά τους γυναίκες και βρέφη, πέθαναν από ασιτία ο ένας μετά τον άλλο αβοήθητοι, μεσοπέλαγα ...... .............. ......... ... ..... ........... ....... ........... .. ............... . .................. .......... ........... Δίχως καύσιμα το πλοιάριο που τους μετέφερε προς τις ευρωπαϊκές ακτές παράδερνε στη Μεσόγειο από τις 25Μαρτίου και επί 16 ολόκληρες ημέρες χωρίς να γίνει καμία προσπάθεια διάσωσης. . .................. .......... .......... ..... .............. ......... ... ..... ........... ....... ........... .. ............... . .................. .......... ............... .............. Ο Αμπού Κερκ είναι ένας από τους εννέα που επέζησαν. Έπινε τα ούρα του και έτρωγε από δύο οδοντόπαστες. . .................. .......... .......... ..... .............. ΝΑΤΟ......... ... ..... ........... ... ..... ........... ....... ........... .. ............... . .................. .......... .................. ελικόπτερα ..... ........... ....... ........... .. ............... . .................. αεροπλανοφόρο .......... ...................... ........... .. ............... . .................. .......... ............... ..............."Έγκλημα".

Σκέφτομαι: η θάλασσα που τους πήρε, κάποτε έλουζε φτωχά καλοκαίρια γεμάτα όνειρα, δικά τους όνειρα. Η ίδια θάλασσα που φέτος θα ξεπλύνει τα δικά μας. Με το αίμα τους.

To τριζόνι και τα ανοιξιάτικα απογεύματα

«τρι και τρι και τρι και τρι
τι γλυκειά που είναι η ζωή…»*

Τα ανοιξιάτικα απογεύματα δεν είναι εύκολη υπόθεση. Ακροβατούν στην τεντωμένη μελαγχολία της μετάβασης: από εποχή σε εποχή, από μέρα σε νύχτα, από παιδί σε ενήλικο. Φωτίζουν με ένα υπόγειο τρόπο τους ανθρώπους και τις ανάγκες τους, ίσως γιατί προσθέτουν μακρόστενες σκιές στα τοπία των αποτυχιών τους. Τελοσπάντων η γραφή είναι ένα φίδι που σέρνεται στα χόρτα και τις πέτρες, άλλοτε κρύβεται και άλλοτε επιτίθεται για να αρπάξει την τροφή της: να καταβροχθίσει πραγματικότητα παραλύοντάς την με φαντασία. Από αυτούς τους «κινδύνους» με προφυλάσσει η καθημερινότητα με τις μικρές χαρές και τις μικρές λύπες της, που καμιά φορά νοιώθω πως είναι τα κουκούτσια της ύπαρξής μας.

Ξέρω ανθρώπους που δεν μπόρεσαν να διαχειριστούν την ευτυχία τους όταν την απέκτησαν και άλλους που με πείσμα αντιστέκονται στο θάνατο που τους σημαδεύει. Άλλους που νομίζουν πως η ζωή τους χαρίζεται και άλλους πως τους χρωστάει. Ελάχιστους που «παίρνουν τη ζωή όπως τους έρχεται»**, πολλούς που κυκλοφορούν με πινακίδα κυκλοφορίας την «ευαισθησία» τους ή τα παιδικά τους χρόνια (εγωπαθείς αηδίες αμφότερες). Ξέρω μια γυναίκα που έχασε το στήθος της, μια άλλη που επέστρεψε ένα αγέννητο παιδί στην ανυπαρξία, μια τρίτη που έχασε τη δουλειά της. Μια γριά που μεγαλώνει μόνη την εγγονή της και ένα παιδί που η ζωή το πλούτισε μονάχα με ατυχίες.

Σε αυτή τη γειτονιά, όπως σε όλο τον κόσμο νομίζω, άνθρωποι γεννιούνται και άνθρωποι πεθαίνουν. Άλλοι ευτυχούν και άλλοι τρελαίνονται. Ένοικοι εμφανίζονται καινούριοι φέρνοντας τα υπάρχοντα τους και άλλοι αποχωρούν αφήνοντας πάντα κάτι που περίσσεψε πίσω. Έτσι στα πεζοδρόμιά μας συναντούνται προς στιγμήν όσοι αποχωρούν και όσοι προσέρχονται ανταλλάσσοντας τα εισιτήρια των προσδοκιών τους.

Η κυρά Ευθυμία (σκληρή και κοφτερή στην γλώσσα, μαύρη στην ψυχή και ανακατώστρα) κάποτε ειρωνεύτηκε τον Αντώνη της Λισσαβώς που τρελάθηκε στο στρατό. Ο τρελός της γειτονιάς μας ποτέ δεν έφυγε από ‘δω, ακίνδυνος κυκλοφορούσε ανάμεσα μας, τον πειράζαμε, μας πείραζε, αγαπούσε τα παιδιά και εκείνα με παράδοξη συνενοχή τον είχαν δικό τους. Η Ευθυμία γρήγορα φάνηκε πως πλήρωσε την κουβέντα της (λένε). Κάποια στιγμή ο άντρας της κατάπεσε πριν την ώρα του από μια εκφυλιστική ασθένεια νευρολογικής φύσεως που στο τέλος τον έκανε φυτό και τον φύτεψε. Λίγο καιρό μετά το θάνατο του πατέρα η γειτονιά άρχισε να συζητάει τα συμπτώματα του μεγάλου γιου της που αφού χώρισε από τη γυναίκα του πέθανε και αυτός από την ίδια ασθένεια.

Πριν από λίγες μέρες πέθανε από τα ίδια και ο δεύτερος Είχε αρχίσει να χάνει βάρος τους τελευταίους μήνες, παράτησε το ταξί και κυκλοφορούσε μισόγυμνος και λερός στους δρόμους. Μετεωριζόταν από το μπαλκόνι του ώρες περπατώντας γύρω-γύρω σαν εκκρεμές που ροκανίζει το χρόνο του. Τον βρήκαν πεσμένο μπροστά στη μπαλκονόπορτα μετά από μια βδομάδα. Ένας γείτονας παρατήρησε πως στην πόρτα του διαμερίσματος είχαν συσσωρευτεί αχρησιμοποίητες σακούλες με φαγητό που του έφερναν δωρεάν τα δυο ψητοπωλεία της γειτονιάς που τον είχαν έγνοια τι θα τρώει. Ειδοποίησε την αστυνομία και τον μάζεψαν. Το σπίτι μένει ανοίκιαστο.

Θα σε πάρω από ‘δω να σε πάω λίγα μέτρα πιο πέρα. Η μικρή μας εκείνες τις μέρες κάπου στο σπίτι βρήκε ένα μελανοδοχείο, το άδειασε πάνω της και κάτω στο πάτωμα και παραξενεμένη τη βρήκαμε να κοιτάζει τις μπλε παλάμες της, τα μπλε της ρούχα τα μπλε παπούτσια, τα μπλε πλακάκια της κουζίνας, τον μπλε τοίχο του οφίς, τη μπλε μπανιέρα που την πλέναμε γελώντας ασυγκράτητα από την απελπισία μας. Μια άλλη μέρα ασκούμασταν στο ρέψιμο με τον γιο μου προσπαθώντας να διδάξουμε την ανεπίδεκτη μαμά τις τεχνικές για κρουστό ήχο και μακρά διάρκεια. Μέχρι που κάποια στιγμή ακούστηκε ένα μικρό αλλά σαφές «γκρρ» από τη μικρή, που σαφώς διεκδικούσε μερίδιο στην καφρίλα μας. Την ξεκαρδιστική επιδοκιμασία μας και την έκπληξή μας συνόδεψε ικανοποιημένη από το επίτευγμα με επαναλαμβανόμενα «μπάβοοο» που απηύθυνε μεγαλοψύχως στον εαυτό της.

Τη μέρα που πέθανε ο Παπάζογλου οι μεγάλοι του σπιτιού ήμασταν βαρείς, κατηφείς, θυμωμένοι. Έβαλα ένα CD τα βράδυ που τρώγαμε στην κουζίνα κι αρχίσαμε να ακούμε σιωπηλοί τα τραγούδια του – τα παιδιά κάπως συναινούσαν στη θλίψη μας. Κάποια στιγμή κοιταχτήκαμε με την κυρά μου σηκωθήκαμε και αρχίσαμε να χορεύουμε δακρυσμένοι. Σηκώθηκαν και τα σπόρια, και άρχισαν τα γέλια και οι τσαχπινιές και τα τσαλίμια και οι ματιές μας φωτίστηκαν και πολλά τραγούδια μετά εξαντλημένοι και ευτυχείς σκορπίσαμε στα κρεβάτια μας.

Καταλαβαίνεις τις ραφές αυτού του κειμένου, το ξέρω. Αν θες ξήλωσέ το και φτιάξε άλλο σχέδιο. Τα πανάκια είναι αυτών των ημερών. Είναι στιγμές και στίγματα που σε ορίζουν στο χάρτη της ζωής σου. Που είναι μία εξάλλου.

«τι γλυκειά και τι πικρή
τρι και τρι και τρι και τρι…» *

*****

* από το "τριζόνι" του Οδυσσέα Ελύτη

** παράφραση από την "Εχεμύθεια" του Ανδρέα Εμπειρίκου

η κυρία Λούλα

Πριν λίγες μέρες έμαθα πως πέθανε η γριά που έμενε στην αποπάνω γειτονιά της μεγάλης μας πόλης. Έμενε μόνη της μ’ ένα άγριο σκυλί σε μια παλιά, φθαρμένη και «ενοχλητικά» για την περιοχή μας απεριποίητη μονοκατοικία. Ακόμη και στα παράθυρα, θολά απ’ τον καπνό κάποιας σόμπας προφανώς, δεν κρέμονταν κουρτίνες, και τα εξώφυλλα πάντα ανοιχτά έχασκαν απεγνωσμένα χειμώνα-καλοκαίρι, μέρα και νύχτα. Μια μικρή τσιμεντένια αυλή συνόδευε την εγκατάλειψη άδεια και από το ελάχιστο φυτό ή λουλούδι. Καμιά φορά μονάχα κάποιο μεσοφόρι μπορεί να ανέμιζε κρεμασμένο απ’ το σκοινί, πασχίζοντας ίσως να στεγνώσει.

Κάτι σ’ έδιωχνε πάντα όταν περνούσες έξω απ’ αυτό το σπίτι και δεν ήταν τόσο το σκυλί που λυσσομανούσε στο παράθυρο βρίζοντας κάθε ξένο, ούτε η ξέπνοη μορφή της αχτένιστης γυναίκας που σαν φάντασμα έβλεπες να περιφέρεται μισόγυμνη μέσα του. Ίσως ούτε και αυτή η ανάμεικτη οσμή της κλεισούρας, των ούρων και της αιθάλης που σε χτυπούσε σαν σφυρί όταν πλησίαζες. Κάθε εποχή και ώρα κραύγαζε τη μοναξιά των ενοίκων του. Όχι γιατί η γριά γυναίκα ήταν κουφή. Η τηλεόραση άστραφτε μέσα του άλλους κόσμους φαντασμένους και βρόνταγε δελτία ειδήσεων και διαφημίσεις και παλιές ελληνικές ταινίες.

Σκεφτόμουν πολλές φορές περνώντας απέξω πως η μοναξιά είναι εκκωφαντική, μυρίζει άσχημα, προκαλεί το βλέμμα μας με τη φθαρμένη γύμνια της. Πως αγκιστρώνεται στις αισθήσεις μας και απομυζά τη συνείδησή μας σαν τσιμπούρι ενοχλητικό και αιμοβόρο.

Η κυρία Λούλα λοιπόν πέθανε. Μέρες τώρα το σπίτι της μένει απορημένο και σιωπηλό. Η τηλεόραση ούτε αστράφτει, ούτε βροντά. Και περισσότερο εκκωφαντική από τη μοναξιά διαπιστώνω πια πως είναι η απουσία. Τώρα τίποτα δεν σχολιάζει δηκτικά τη νοικοκυρεμένη ζωή των περιοίκων, τίποτα δεν αγκιστρώνεται στις αισθήσεις των περαστικών. Ούτε γαβγίζει κανένα σκυλί – και δεν ξέρει κανείς αλήθεια τι απέγινε. Αν το πήρε κάποιος ή αν περιφέρεται μαζί με τη γριά στους εφιάλτες μας γαβγίζοντας θυμωμένο.

*****

στη φωτογραφία το χωριό Άγιος Πέτρος της Κυνουρίας προχθές 26 Απρίλη - πρωί

...αδυνατώντας να ευχηθώ "καλή ανάσταση"

Νομίζω πως η ποίηση αυτές τις μέρες φωτίζει σαν κερί τη ζωή μας- δεν εννοώ με αυτό πως τη βοηθάει να δει ή τη ζεσταίνει, αλλά πως εισβάλλει στις σκιές της, το φόβο, το θάνατο. Δεν ξέρω τι ψάχνει. Αλλά πως έστω για λίγο δείχνει το πρόσωπο του αναπόφευκτου δίνοντάς του μια όψη πιο παρηγορητική, καμιά φορά συμπαθητική.

Θεωρώ τον "Πόρφυρα" του Σολωμού ένα από τα πιο ωραία ελληνικά ποιήματα. Μην προσδοκώντας βέβαια καμία "ζωή του μέλλοντος αιώνος", τον φέρνω εδώ αδυνατώντας να ευχηθώ "καλή ανάσταση". Ό,τι ζούμε νομίζω φωτίζει το φόβο, μας βοηθάει να δούμε, μας ζεσταίνει. Και είναι αναπόφευκτα αρκετό.

«Kοντά ‘ναι το χρυσόφτερο και κατά δω γυρμένο,

π’ άφησε ξάφνου το κλαδί για του γιαλού την πέτρα

κι εκεί γρικά της θάλασσας και τ’ ουρανού τα κάλλη

κι εκεί τραβά τον ήχο του μ’ όλα τα μάγια πόχει.

Γλυκά ‘δεσε τη θάλασσα και την ερμιά του βράχου

κι α δεν είν’ ώρα για τ’ αστρί θε να συρθεί και νά ‘βγει.

(Xιλιάδες άστρα στο λουτρό μ’ εμέ να στείλ’ η νύχτα!).

Πουλί πουλάκι που λαλείς μ’ όλα τα μάγια πόχεις,

ευτυχισμός α δέν ειναι το θαύμα της φωνής σου,

καλό δεν άνθισε στη γη, στον ουρανό, κανένα.

Δεν το ‘λπιζα να ‘ν’ η ζωή μέγα καλό και πρώτο!

Aλλ’ αχ, αλλ’ αχ, να μπόρουνα σαν αστραπή να τρέξω,

ακόμ’, αφρέ μου, να βαστάς και να ‘μαι γυρισμένος

με δυο φιλιά της μάνας μου, με φούχτα γη της γης μου!».

Kι η φύσις όλη τού γελά και γένεται δική του.

Eλπίδα, τον αγκάλιασες και του κρυφομιλούσες

και του σφιχτόδεσες το νου μ’ όλα τα μάγια πόχεις.

Nιος κόσμος όμορφος παντού χαράς και καλοσύνης.

Aλλ’ απαντούν τα μάτια του τρανό θεριό πελάγου

κι αλιά, μακριά ‘ναι το σπαθί, μακριά ‘ναι το τουφέκι!

Kοντά ‘ν’ εκεί στο νιον ομπρός ο τίγρης του πελάγου•

αλλ’ όπως έσκισ’ εύκολα βαθιά νερά κι εβγήκε

κατά τον κάτασπρο λαιμό που λάμπει ωσάν τον κύκνο,

κατά το στήθος το πλατύ και το ξανθό κεφάλι,

έτσι κι ο νιος ελεύτερος, μ’ όλες τες δύναμές του,

της φύσης από τσ’ όμορφες και δυνατές αγκάλες,

οπού τον εγλυκόσφιγγε και του γλυκομιλούσε,

ευτύς ενώνει στο λευκό γυμνό κορμί π’ αστράφτει,

την τέχνη του κολυμπιστή και την ορμή της μάχης.

Πριν πάψ’ η μεγαλόψυχη πνοή χαρά γεμίζει:

Άστραψε φως κι εγνώρισεν ο νιος τον εαυτό του.

Aπομεινάρι θαυμαστό ερμιάς και μεγαλείου,

όμορφε ξένε και καλέ και στον ανθό της νιότης,

άμε και δέξου στο γιαλό του δυνατού την κλάψα

****

η εικόνα είναι "σπουδή γυμνού νέου" του Γεώργιου Ιακωβίδη (1853 - 1932)

Το άδειο μαντήλι (1948-2011)

..."Εγώ δεν είμαι ποιητής, είμ' ο λυγμός του. Είμαι ένας δείπνος μυστικός, δίπλα ο Ιούδας κλαίει σκυφτός, κι είμ' αδερφός του"

Βρίσκω την ποίηση παντού

Δεν ξέρω αν μπορώ να στο εξηγήσω. Μερικές φορές με κατακλύζει η ποίηση. Και η ψυχή μου στομώνει. Ας πούμε, εδώ: σε ένα λήμμα του Εγκυκλοπαιδικού Λεξικού "Ήλιος" που αναφέρεται στην έννοια "έθνος".

Ή εδώ: σε ένα βιβλίο με τίτλο "το πετύμενον νινβίτ" που εκδόθηκε από Έλληνες στο Ροστόβ-Δον το 1931. Κακή η ποιότητα της έκδοσης, φτηνό χαρτί, με εικονογράφηση όμως. Κάποια ελληνάκια των Ποντίων ονειρεύτηκαν διαβάζοντάς το. Λέγεται "μαρμαρόκολλα" και χρωματίζει το μέσα των βιβλίων. Τη φτιάχνουν οι βιβλιοδέτες. Δες εδώ, σε ένα βιβλίο γαλλικό αλλά "a Londres" του 1772:

Ένα χαρακτικό σε ένα βιβλίο παλιό, μια γαλλική μετάφραση ενός"πλαστού" Δον Κιχώτη που κυκλοφόρησε το 1614 στα ισπανικά ως έργο κάποιου Αλόνσο Φερνάντεθ ντε Αβεγιανέδα, και με τον οποίο τα "έβαλε" άσχημα ο Θερβάντες στον δεύτερο τόμο του Δον Κιχώτη του που κυκλοφόρησε το 1615...

Θα ήθελα μερικές φορές να καβαλάω τη ζωή και να την αφήνω να με πηγαίνει μακρυά από την πραγματικότητα και τη φαντασία...

Ο Χριστός σταυρώνεται ξανά και ξανά...

Επιτρέπω κάποιες μικρές (παρα)πολιτικές εμπάθειες σε μένα εδώ μέσα...

Μου προκαλεί γέλια το γελοίο του πράγματος, όταν κάποιος "εκπεσών" πολιτικός ανήρ επικαλείται τη μοίρα του Χριστού ευελπιστώντας στην... ανάστασή του.

Ο Αλέκος Αλαβάνος πριν από ενάμιση χρόνο είχε δηλώσει σχετικά με την πορεία του από τον ΣΥΝ στο ΣΥΡΙΖΑ: ..." Για μένα έγινε το αντίθετο από τον Δάντη, όπου από το καθαρτήριο πας στον παράδεισο. Εγώ από τον παράδεισο της ηγεσίας πήγα στο καθαρτήριο. Μου δόθηκε όμως η δυνατότητα, στο διάστημα αυτό, να καταλάβω ότι υπάρχει ένας κόσμος με ανησυχίες, με ερωτηματικά, με κριτικές από τον οποίο είχα τις αποστάσεις μου όχι από σνομπισμό, δεν είναι τέτοια η αντίληψή μου, πες από φόρτο εργασίας. Ηρθε λοιπόν ένας σύντροφος του ΣΥΡΙΖΑ και μου είπε: «αυτό που χρειαζόσουν για να πας ακόμα πιο πέρα ήταν να ταπεινωθείς»". Χθες ο Παναγιώτης Ψωμιάδης αντιμετωπίζοντας την καταδίκη του σε 12μηνη φυλάκιση με τριετή αναστολή δήλωσε (σε πολλούς και εκτός των άλλων): «Εγώ περνάω το δικό μου Γολγοθά. Ο Χριστός σταυρώθηκε και αναστήθηκε. Να είστε βέβαιος και εγώ θα αναστηθώ». Έχω την αίσθηση πως η πολλή ηγεσία βλάπτει σοβαρά το πολιτικό ήθος. Θα πρόσθετα επίσης πως συχνά δεν... "κολακεύει" αυτούς που τη φορούν.

Τα υλικά μιας νέας εποχής

Η γραφή είναι βέβαια αντιγραφή. Κατά κανόνα της πραγματικότητας. Αλλά με το δικό σου γραφικό χαρακτήρα.

Οι μέρες αυτές είναι περίεργες. Για όλους μας. Μέχρι και πριν από μερικούς μήνες θεωρούσα πως πιο ενδιαφέροντα είναι αυτά που γράφω ή διαβάζω (οι αντιγραφές της πραγματικότητας από τους άλλους), παρά όσα διαδραματίζονταν γύρω μου. Διέκρινα σχεδόν παντού μια περιφερόμενη υπεροψία, ένα ντελίριο παράλογης αισιοδοξίας. Ο τελευταίος χρόνος όμως μας έριξε όλες τις γάτες στο ίδιο τσουβάλι και από ‘κει στη θάλασσα.

Και άλλαξε αυτό το βλέμμα το κυρίαρχο. Όχι απαραίτητα σε κάτι πιο επίμονα ελπιδοφόρο ή δυναμικό. Σήμερα ξέρω πως η ζωή γύρω μου με ξεπερνάει σε φαντασία. Ένα χρόνο τώρα χάνονται όσα όριζαν την κοινωνία μας ως ευημερούσα, όσα τροφοδοτούσαν την ελπίδα για ένα «ακόμη καλύτερο αύριο». Ο κόσμος όλος αλλάζει και εμείς γινόμαστε σιγά-σιγά η… προνομιούχα γενιά που θα ζήσει άλλη μια καμπή της ιστορίας. Εμείς που δεν ζήσαμε ποτέ Χούντα ή Κατοχή – ή μήπως όχι;

Υπάρχουν χιλιάδες πράγματα που θα ήθελα να σχολιάσω, να αμφισβητήσω, να καυτηριάσω, να χλευάσω. Χιλιάδες. Να ενώσω τη φωνή μου με όσες φωνές σχεδόν μαρτυρικά επιδίδονται στην ανάδειξη της άλλης πλευράς των πραγμάτων. Όσοι έχετε διαβάσει Μπαλζάκ θα έχετε κρατήσει στη μνήμη ίσως την εικόνα των ξεπεσμένων μεγαλοαστών αρχόντων του, οι οποίοι ζούσαν με δανεικά και κατέρρεαν όταν αυτά εξαντλούνταν. Μοιάζουν τόσο πολύ με την εποχή μας. Υποστηρίζω μια άποψη που λέει πως δεν έχουν βουλιάξει όλοι γύρω μου στην απόγνωση γιατί υπάρχει ακόμη οικονομικό λίπος. Τρεφόμαστε με όσα αποθηκεύσαμε στην καμπούρα μας. Αντίστοιχα υπάρχει και το κοινωνικό λίπος που αναβάλλει την κοινωνική έκρηξη, τη σφαγή. Και πολιτικό λίπος υπάρχει (εδώ δεν αναφέρομαι στον Πάγκαλο) και συγκρατεί την ανατροπή του πολιτικού σκηνικού, το κάνει να μοιάζει αμήχανο ακόμη.

Θα έχει ενδιαφέρον που θα ζήσουμε ό,τι επακολουθήσει όταν το λίπος τελειώσει.

Δεν πρόκειται να αλλάξω το βλέμμα μου. Δεν θα γίνω κυνικός. Δεν θεωρώ πως τα πράγματα λόγω της επικείμενης καταστροφής θα αποκτήσουν το πραγματικό τους μέγεθος ή θα ισορροπήσουν σε μια ρεαλιστική και ηθική τάξη. Με ενδιαφέρουν τα θύματα και οι θύτες αυτής της ιστορίας.

(Αν καμιά φορά δεν φαίνομαι «πολιτικός» σ’ αυτά που γράφω εδώ μέσα, είναι γιατί πια όλο και πιο συχνά η γραφή μου γίνεται αντιγραφή όχι της πραγματικότητας, αλλά της μνήμης μου. Είναι σαν να ξεδιαλέγω τα υλικά της νέας εποχής)

*****

Οι φωτογραφίες είναι απ΄τα γραφεία της Οργανωτικής Επιτροπής Ολυμπιακών Αγώνων "ΑΘΗΝΑ 2004" 3 μήνες μετά τη λήξη των Αγώνων.

Ελεύθεροι Πολιορκημένοι στην Κερατέα

«Ο Απρίλης με τον Έρωτα χορεύουν και γελούνε,

Κι όσ' άνθια βγαίνουν και καρποί τόσ' άρματα σε κλειούνε.»

Δ. Σολωμός.

**********

Μια φίλη από την Κερατέα μου είπε προχθές πως δεν φανταζόταν ποτέ ότι θα δει τον συνταξιούχο αστυνομικό πατέρα της να διαδηλώνει φωνάζοντας συνθήματα κατά των "μπάτσων". "Τον είδα στις ειδήσεις - τι ανατροπή στην ηλικία του…". Προσπάθησα να της πω πως αυτό είναι ελπιδοφόρο…

Η Κερατέα επιμένει με κάθε τρόπο: