Η αναγνωστική λέσχη των λούτρινων παιχνιδιών

Συνεννοήθηκαν την Τρίτη. Την Τετάρτη η μία κουβαλούσε στην τσάντα της τρία λούτρινα κουκλιά και το βιβλίο που έκανε δώρο στην κόρη της στις γιορτές. Η άλλη κουβαλούσε τα βιβλία που της έφερε ο Άη Βασίλης. Στήσαμε γρήγορα το σκηνικό στη βιβλιοθήκη και βγάλαμε τις φωτογραφίες- μην μας δει κανένας χρήστης να κυκλοφορούμε με κουκλάκια στα χέρια!

ο βιβλιοπόντικας της Σταυρούλας

το ντουέτο της Κυριακής

Ο Κώστας ήταν από τους πρώτους που έστειλαν φωτογραφίες- μπορούσα να διαλέξω και οπτική γωνία... Μου γράφει: "φέτος είχα πει δεν θα πάρω βιβλία (μια χαρά ήταν ξαναδιαβάζοντας τα παλιά). Την παρτίδα την έσωσε in extremis η σύζυγος. Πήγε στο βιβλιοπώλη κι έμαθε αυτά που ζαχάρωνα. ήταν τριλογία, αλλά δεν μας έπαιρνε και για τα τρία"...

η... διλογία του Κώστα

Τον Ανέστη δεν τον ξέρω, ούτε δικτυακά, ούτε στην πραγματική ζωή... ήταν ο πρώτος που ανταποκρίθηκε. Απλά τον φαντάζομαι να στήνει το σκηνικό επειδή ένας μουρλός είχε μια μουρλή ιδέα...

ο σκύλος ο αυτιάγγουρας του Ανέστη...

Τη Φρόσω την ξέρω από παλιά και την Ιφιγένεια (την κόρη της). Η Φρόσω μου είχε δώσει το πρώτο βιβλίο του Χουλιαρά που διάβασα, το Λούσια, μου είχε γράψει και αφιέρωση. Τέλοσπάντων... νυχτιάτικα και οι δυο φωτογράφιζαν. Ένα σας λέω: υπάρχει σημειολογία στο γάιδαρο...!

ο γάιδαρος της Φρόσως...

αυτό θα είναι μάλλον η αναγνωστική λέσχη των γαϊδάρων της Φρόσως

ο γάιδαρος της Ιφιγένειας

Η Ευδοξία είναι συνάδελφος βιβλιοθηκονόμος σε δημοτική βιβλιοθήκη. Το βιβλίο είναι του επίσης συναδέλφου και συγγραφέα Ανδρέα Καπανδρέου απο την Κύπρο.

 ο αρκούδος και τα ξωτικά της Ευδοξίας

Ούτε την Αγνή την ξέρω, όμως το κορίτσι τρελάθηκε και από ό,τι φαίνεται μάλλον ευχαριστήθηκε την όλη φάση. Εγώ δεν μπόρεσα να ξεχωρίσω μία φωτογραφία. Τις βάζω όλες!

η Μίνι της Αγνής διαβάζει Μουρακάμι!

η Piggy της Αγνής διαβάζει Έμιλυ Ντίκνσον!

ο Μπομπ και ο Πάτρικ διαβάζουν Ροντάρι (πάλι της Αγνής)

αυτός είναι ή ο Τσιπ ή ο Ντέηλ (της Αγνής) και διαβάζει... Θορώ (καλά τώρα)!

Τη Ρουμπίνη την ξέρω μόνο δικτυακά- δεν αργεί η ώρα που θα δούμε ο ένας το πρόσωπο του άλλου (γράφει υπέροχα κείμενα στο blog της). Πάντως μου έστειλε τη φωτογραφία της και προς το παρόν αρκούμαι στα βιβλία, το σκυλάκο και το... χαλί της!

Το σκυλάκι της Ρουμπίνης (ή μήπως αρκουδάκι;)

Τώρα κοίτα να δεις: η Κατερίνα ήταν καθηγήτριά μου στη σχολή και από τους ανθρώπους που το πάθος τους γι' αυτή τη δουλειά το κληροδότησαν ως δάσκαλοι σε πολλούς από εμάς. Σπάνιο αυτό, όπως σπάνια και η συγκίνηση που μου προκαλεί η συμμετοχή της σε αυτό το φιλαναγνωστικό παιχνίδι.

Το αρκουδάκι της Κατερίνας στις κεραίες της εποχής μας...

Με την Άννα συναντιόμαστε στα κείμενα, αφού όλα τα άλλα μας χωρίζουν κάπως: η απόσταση, η δουλειά (είναι μια διόλου αναίσθητη αναισθησιολόγος), η ηλικία (εκείνη ισχυρίζεται πως είναι πολύ νεώτερή μου). Πολύ θα ήθελα να τη δει η νύφη της να φωτογραφίζει κουκλάκια στο σαλόνι- τι θα σκεφτόταν τάχα για την πεθερά της;

ο πάπιος της Άννας

Την κ.κ. νομίζω πως δεν την ξέρω- με τον παραδοσιακό τρόπο της άμεσης επικοινωνίας. Σχολιάζει συχνά το μπλογκ και τα σχόλιά της πάντα συμπληρώνουν αυτά που σκέφτομαι. Ε'υχομαι σύντομα να κάνει και δικό της μπλογκ, γιατί μάλλον έχει πράγματα να πει.

η... νεκρή φύση της κ.κ.

Η Σταυρούλα η Ρενάτα μου έγραψε: "εγένετο το θέλημά σου... Το πάνω μπλε χωρίς τίτλο είναι το τάμπλετ, που ΄χει μέσα 40+ αδιάβαστα (τα 20 πρόσφατη  σοδειά). Αδιάβαστα έχω κι άλλα χάρτινα αλλά είπες πρόσφατα αποκτήματα. Το αρκούδι είναι πρόσφατο απόκτημα, ειδικά για το ποστ."

το αρκουδάκι της Ρενάτας

Τη Νατάσσα την ξέρω μόνο διαδικτυακά- έχουμε πει πολλές φορές να συναντηθούμε. Πλησιάζει η ώρα. Για κάποιο λόγο έχει εμμονές με τις πασχαλίτσες. Για κάποιο λόγο έχει βάλει όλα τα βιβλία ανάποδα στη φωτογραφία (όπως και η Ρενάτα)...

ο ξανθός στόχος της Νατάσσας

Η Λίνα έχει δυνατή γραφή και συντηρεί ένα υπέροχο μπλογκ- θα συναντιόμασταν τα Χριστούγεννα, αλλά μας πλάκωσαν οι κουραμπιέδες. Οπότε η από κοντά γνωριμία μας αναβάλεται για λίγο. Εν τω μεταξύ κυκλοφορούμε στην ίδια πόλη...

Το σκυλάκι της Λίνας (κατέβηκε για λίγο από το χριστουγενιάτικο δέντρο)

Ο Γιώργος έβαλε playmobil στο κάδρο- όμως η κόλλα του δεν μηδενίζεται... γιατί ναι μεν είναι εκτός του θέματος, όμως, όπως κάνει συχνά στο μπλογκ του, είναι εντός του πνεύματος... Σημείωση: η ηλικία των πλεϊμομπίλ προδίδει στους γνώστες και την ηλικία του...

Τα playmobil του Γιώργου

O Νίκος είναι στην Κρήτη- πριν φύγει από την Αθήνα προλάβαμε να γνωριστούμε. Είναι λίγο τεμπέλης στα αφιερώματα, αλλά συνεπής. Διατηρεί ένα από τα αγαπημένα μου μπλογκ- όσα γράφει συχνά με μαγεύουν.

Το ποντίκι του Silent

Η Ντίνα είναι συνάδελφος, βιβλιοθηκονόμος και φίλη με έναν ιδιότυπο τρόπο. Συναντιόμαστε συνήθως σε πορείες ή συνέδρια. Πριν λίγο καιρό και με τη βιβλιοθήκη που δουλεύει υπό κατάληψη, έψαξε να βρει και να μου στείλει μια αφιέρωση της Σόνιας Ιλίνσκαγια στο Μήτσο Αλεξανδρόπουλο που της είχα ζητήσει για τις "Αφιερώσεις". Μικρές ιδιοτροπίες βιβλιοθηκάριων θα μου πείτε, όμως και οι δύο ήμασταν ιδιαίτερα χαρούμενοι που κλείσαμε μια ενότητα "ενδο-οικογενειακών" αφιερώσεων...

Το... επαναστατημένο παγόνι (;) της Ντίνας

Η Ελευθερία είναι επίσης συνάδελφος βιβλιοθηκονόμος. Ζει και εργάζεται στη Θεσσαλονίκη. Δεν συναντιόμαστε σε πορείες ή σε συνέδρια και αποφεύγουμε την πολιτική συζήτηση μεταξύ μας για να μην χαλάσουμε τις καρδιές μας. Δεν γνωρίζουμε ο ένας τον άλλο, αλλά όταν γνωριστούμε μάλλον θα έχουμε πολλά να πούμε. Φωτογράφισε τα βιβλία της την ώρα που εσείς κοιμόσασταν χθες το βράδυ...

Τα σκυλιά την Ελευθερίας

Ο Γρηγόρης θα μπορούσε να είναι φίλος μου αν είχα ανέβει τα τελευταία 2-3 χρόνια στο Βόλο ή αν αυτός είχε κατέβει στην Αθήνα. Όμως είναι φίλος μου με άλλο τρόπο- μοιραζόμαστε κάπως τα μύχιά μας μέσω των μπλογκ μας. Θα μπορούσε να είναι φίλος μου μόνο και μόνο για ένα κείμενό του.

Ο χιονάνθρωπος του Γρηγόρη

Ο Τσαλαπετεινός δύο με τρεις φορές το χρόνο αποτοξινώνεται από το διαδίκτυο και το μπλογκ του- έχω την εντύπωση πως όταν το κάνει αυτό, διαλύεται στα κομμάτια του. Όπως και να είναι, ιδρωμένος και λαχανιασμένος φωνάζει τώρα: "είμαι κι εγώ μέσα... ανεβάζω στις 12... τι μου κάνεις... τι μου κάνεις..."

ο γατούλης και το στρατιωτάκι του Τσαλαπετεινού

Η Μαρία ζει και εργάζεται στις Βρυξέλλες και η ψυχή της ταξιδεύει (ενίοτε στους δρόμους της Αθήνας). Καμιά φορά επισκέπτεται και το Λουτράκι. Οπότε μια μέρα που δεν θα κάνει ιδιαίτερη ζέστη θα βρεθούμε εκεί, θα κάτσουμε στην παραλία και θα μιλήσουμε ίσως για τα βιβλία που γράφει. Το λούτρινο το ζήτησε από ένα φίλο της (δεν μπορώ να φανταστώ πώς του δικαιολόγησε το αίτημά της...). Συναντήθηκαν σε μια χιονισμένη πλατεία για να της το δώσει

το πιθήκι του φίλου της Μαρίας...

Τι νόημα είχε λοιπόν όλο αυτό; Είναι κάτι παραπάνω από ένα χαριτωμένο παιχνίδι αυτή η συγκέντρωση φωτογραφιών με βιβλία και λούτρινα ζωάκια; Είναι μια κάπως πρωτότυπη βιβλιοφιλική δράση; Είναι μια πράξη αντίστασης στο πνεύμα και την ουσία των ημερών που ζούμε ή μια πράξη αποφυγής του κακού συναισθηματικού κλίματος; Ίσως να είναι όλα αυτά ή τίποτα από αυτά. Όμως δικαιούμαι να νομίζω πως περάσαμε ωραία, ήταν ιδιαίτερο όλο αυτό, φωτογραφίζοντας μικρές στιγμές της ιδιωτικότητάς μας. Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε εδώ όλοι μαζί. Όλοι μαζί... Ευχαριστώ πολύ όλους σας για τη συμμετοχή.

Ένα κουβάρι κείμενο

Είμαι ένα γατούλης- γκρίζος και μικροκαμωμένος - βγαίνω από τις γιορτές των Χριστουγέννων με ένα κουβάρι κλωστές ανάμεσα στα πόδια μου μπερδεμένες κλωστές κομμένες ιστορίες δεμένες ζωές η μία με την άλλη με κόμπους χοντρούς και ξέφτια παίζω με το κουβάρι μου είναι πολύ διασκεδαστικό το παιχνίδι μου αυτό όταν δεν γράφω ανοίγω τα παράθυρά μου ή μεταμορφώνομαι σε χελώνα που βγάζει τα πόδια και το κεφάλι της έξω και προχωράω ανάμεσα στις ζωές των ανθρώπων και πάνω τους κοπανάω και γδέρνω τις ιστορίες τους και πάνω μου τις κουβαλώ είμαι ένας γατούλης με ροζ πατουσάκια με τα νύχια μου αρπάζω το κουβάρι των ανθρώπων και το πετώ από 'δω κι από 'κει είμαι ένα κουβάρι ιστορίες μυστικά ηδονές κι αδιέξοδα και κάποιος γατούλης - γκρίζος και μικροκαμωμένος - παίζει μαζί μου το θεό.

Η ζωή σε βιβλία

[Αναδημοσίευση από το άρθρο του "Βιβλιοθηκάριου" στην "Αυγή", Κυριακή 30/12/2012]

Διασχίζω τους διαδρόμους της βιβλιοθήκης, που κατά κάποιο τρόπο είναι και οι δρόμοι του πνεύματος. Σχεδόν ρυθμικά ψιθυρίζω το ποίημα του Σαχτούρη: «δεν έχω γράψει ποιήματα/μόνο σταυρούς σε μνήματα καρφώνω». Οι περισσότεροι συγγραφείς αυτών των βιβλίων κείνται σε αλφαβητική σειρά μπροστά στα μάτια μου. Μοναδικό τους ίχνος τα βιβλία αυτά: η μάταιη μάχη τους να εξηγήσουν, να περιγράψουν, να προβλέψουν, να πληροφορήσουν, να φανταστούν. Ό,τι κι αν πέτυχαν με όλα τούτα τα βιβλία το πέτυχαν για λίγο ή για τους άλλους. Κέρδισαν ίσως μια αιωνιότητα, όμως δεν είναι εδώ και τώρα να τη διαχειριστούν. Άχρηστη αιωνιότητα ίσως η μη διαχειρίσιμη.

Η δουλειά μου, αιώνες τώρα, είναι αυτή η φροντίδα: ο διάλογος του ίχνους που αφήνουν πίσω τους οι άνθρωποι που διανοήθηκαν, ο διάλογος των βιβλίων που γειτνιάζουν στα ράφια της βιβλιοθήκης. Δεν είναι δουλειά μου να επιλέγω, να προτιμώ, να λογοκρίνω. Υπηρετώ την αναρχία του πνεύματος. Όχι την αφασία, όχι τη θανατερή ησυχία μετά τη μάχη των ιδεών και των ανθρώπων, την αναρχία υπηρετώ. Φροντίζω τις μάχες που γίνονται, φροντίζω οι μάχες να γίνονται. Υπηρετώ την ελεύθερη πρόσβαση στη γνώση, διακονώ τη συγκέντρωση και την οργάνωσή της, φτιάχνω κλειδιά για την ιστορία, την επιστήμη, την τέχνη. Για όλους. Όχι για κάποιους

Ανοίγω την πόρτα σ’ εσάς- αναγκαστήκατε μπαίνοντας εδώ να αποδεχθείτε ότι δεν τα ξέρετε όλα, ότι η φαντασία και η σοφία σας έχει όρια. Πόσο σεμνούς σας φέρνουν εδώ τα όριά σας. Για μένα δεν έχει σημασία ποιος είστε, τι ξέρετε. Μόνο ό,τι χρειάζεστε με νοιάζει. Και στις ανάγκες μας είμαστε όλοι ίσοι. Θυμάμαι ποιους είδα φέτος στο αναγνωστήριο, σκυμμένους πάνω στα βιβλία: φοιτητές, μαθητές, πρώην υπουργούς, βουλευτές, εισαγγελείς, νοικοκυρές, ακαδημαϊκούς, γιατρούς, εργάτες, καθηγητές, δικηγόρους, συγγραφείς, ερευνητές, δεξιούς, αριστερούς, πιο δεξιούς, πιο αριστερούς και τους… μεσαίους.

Αυτά τα χρόνια τα τελευταία, τους μήνες αυτούς της σαρκοβόρας κρίσης, οι κυβερνήσεις κλείνουν βιβλιοθήκες, τις απαξιώνουν, τις στραγγίζουν οικονομικά, τις στερούν από το όραμα και τον κοινωνικό τους ρόλο. Τις παραδίδουν πομπωδώς στην ελεημοσύνη των χορηγών- λες και ο πολιτισμός είναι τα ψίχουλα που επιστρέφει το κεφάλαιο σε όσους φτιάχνουν το καρβέλι.

Διασχίζω τους διαδρόμους της βιβλιοθήκης, που κατά κάποιο τρόπο είναι και οι δρόμοι του πνεύματος. Πιάνω στα χέρια μου ένα σχολικό βιβλίο που αγαπώ: «Ι ζοί ςε αριθμύς». Εκδόσεις «Κομυνιςτίς». Εκδόθηκε στο Ροστόβ-Ντον το 1932 από Έλληνες. Με φωνητική ορθογραφία. Φτάνω στο τέλος του διαδρόμου, διαβάζω στον κολοφώνα του βιβλίου:

«Σιμίοςι. Επιδί δεν ιπίρχαν τόςα πολά ςιμάδια + (ςιμάδι τις πρόςθεςις) ανανκάςτικε το εκδοτικό να μεταχιριςτί ςε μερικές περιπτόςις τι λεκςύλα «κε» αντί τυ ςιμαδιύ +.»

Αναλογίζομαι πως και με τα πιο λίγα υλικά, και με τα πιο λίγα μέσα θα υπηρετούμε πάντα την ανάγκη σας για γνώση. Γιατί δεν είναι τα μέσα που μας κρατάνε ζωντανούς, αλλά οι ανάγκες σας.

Καλήν ημέρα άρχοντες...

Γύρω στις 7.30, Δευτέρα πρωί, παραμονή Χριστουγέννων, στην Κόρινθο. Παίρνουμε καφέ από μια καφετέρια στο κέντρο της πόλης και ξεκινάμε για την Αθήνα.

Περιμένοντας τον καφέ βλέπω έναν πιτσιρίκο που μπαίνει για να πει τα κάλαντα.

- "Να τα πούμε;" λέει

- "Να τα πεις, αν θες να σου δώσω κουλούρι να τα πεις", του λέει η υπάλληλος

Την κοιτάζει παραξενεμένος, αλλά ξεκινά:

-"Καλήν ημέρα άρχοντες και αν είναι ο ορισμός σας..."

Του δίνει το κουλούρι κι εύχονται ο ένας στον άλλο "χρόνια πολλά". Βγαίνουμε μαζί. Ο πιτσιρικάς γυρίζει στην παρέα του και κραδαίνοντας το κουλούρι σαν τρόπαιο, τους λέει: "ρε μαλάκες δείτε τι πήρα!". Συνέχισαν γελώντας. Η πόλη είναι άδεια, οι δρόμοι άδειοι, στην άκρη του κόσμου βγάζει κεφάλι ο ήλιος κι εμείς ξεκινάμε το ταξείδι μας τραγουδώντας. 

Φτάνουμε στη μεγάλη μας πόλη και στη δουλειά μας. Βγαίνω για λίγο, πάω στην τράπεζα να πληρωθώ. Έξω από το Πανεπιστήμιο τον βλέπω και το τραγούδι μέσα μου σταματάει. Κι αυτή η πόλη είναι άδεια, κάνει παγωνιά, και εκείνος ξαπλωμένος στα πόδια του αγάλματος μάλλον κοιμάται. Σου είπα πριν λίγες μέρες πως τα αγάλματα των δεσποτάδων τρέχουν γυμνά στην πόλη, όμως αυτό στέκει εκεί. Σκύβω το κεφάλι, βγάζω τη φωτογραφική μηχανή και βιαστικά τον φωτογραφίζω. Στέκομαι, δεν ξέρω τι άλλο να κάνω και ύστερα φεύγω.

Το αγαπημένο μου παραμύθι από μικρός (που ήμουν) είναι ο "ευτυχισμένος πρίγκηπας" του Oscar Wilde με το χρυσό άγαλμα και το χελιδόνι. Τι άλλο περιμένεις τώρα να σου πω; Πως θα ήθελα κάπως τα παραμύθια να μπαίνουν περαστικά από τη ζωή μας και να κάνουνε τα μάγια τους; Επιστρέφοντας από την τράπεζα, εκείνος δεν ήταν εκεί, ο δρόμος είχε γεμίσει ανθρώπους, κάποια παιδάκια κρατούσαν τα τρίγωνά τους και πήγαιναν να πουν τα κάλαντα:

"Καλήν ημέρα άρχοντες, κι αν είναι ο ορισμός σας..."

Υπό κατάληψη

"... «Αχ, παρδαλό μου και ασυνάρτητο σινάφι, μες το τσουβάλι του αυτός μας κουβαλάει ο τραγοπόδαρος με τη φλογέρα του που τρέχει μες τα δάση και γελάει...»

 "...Έχουνε κι ένα αρχηγό

που μοιάζει με μπαούλο.
- Να ζήσεις Μανδρακούλο μας, να ζήσεις Μανδρακούλο!..."

"- Μα, για να πούμε βρε παιδιά

και του στραβού το δίκιο

πώς γίνεται το όνειρο

να δούμε όλοι το ίδιο;..."

"Βάλτε παντού διπλές φρουρές, κι ο χρόνος δεν μας φτάνει, Τρελό στήσαμε χορό τριγύρω απ’ το καζάνι"

"Κόβε πριονάκι μου, η ώρα πλησιάζει,

Χριστούγεννα ζυγώνουνε... το αίμα μας και βράζει..."

****

ο "Βιβλιοθηκάριος" άνοιξε την πόρτα του σήμερα (αν μπορούσε ας έκανε κι αλλιώς) σ' εμάς τους καλικάντζαρους.  Το blog τελεί υπό κατάληψη. Τα πάνω ήρθαν κάτω...

Ένας παλαιολόγος

Ήρθε. Ψάχνει για έναν Παλαιολόγο- ελάχιστα γνωστά γι' αυτόν- μόνο ένα λήμμα στον Πυρσό. Οι ιστορικοί ερίζουν, άλλοι τον ταυτίζουν με τον Κωνσταντίνο ΙΑ΄, άλλοι τον αναφέρουν έτσι, άλλοι αλλιώς. Όπως και να είναι, ψάχνουμε μαζί του. Από βιβλίο σε βιβλίο. Είναι πιτσιρικάς, φοιτητής. Κάποια στιγμή μας λέει περί τίνος πρόκειται:

"η κοπελιά μου κάνει ένα διδακτορικό και τη βοηθάω... αν το τελειώσει γρήγορα θα έρθει κοντά μου... σας ευχαριστώ πολύ που με βοηθάτε...!"

Παραμονές των Χριστουγέννων του 2012- η πόλη άδεια και μίζερη. Θα υπάρξουν αυξήσεις στα τιμολόγια της ΔΕΗ, άλλη μια γυναίκα αποπειράθηκε να αυτοκτονήσει (ευτυχώς την έσωσαν), συλλαλητήρια πλημμυρίζουν το Κέντρο, οι φασίστες παρελαύνουν στους δρόμους των πόλεων. Κι ένα αγόρι ψάχνει σε μια βιβλιοθήκη να βρει ένα Παλαιολόγο που θα φέρει κοντά το κορίτσι του.

Η Αριστερά και οι βιβλιοθήκες - μέρος β΄

[Αναδημοσίευση από το άρθρο του "Βιβλιοθηκάριου" στην "Αυγή", Κυριακή 16/12/2012]

Η δημόσια βιβλιοθήκη της Σαλαμάνκας έχει σοβαρά προβλήματα χρηματοδότησης, δεδομένης και της κρίσης που μαστίζει την Ισπανία. Ενδεικτικά υπήρξε έλλειψη προ μηνών ακόμη και στο χαρτί υγείας. Οι υπάλληλοι της βιβλιοθήκης αναζήτησαν χορηγούς, πρακτική που στην Ελλάδα προτείνεται ως σωτήρια για τις υποχρηματοδοτούμενες βιβλιοθήκες. Σήμερα η βιβλιοθήκη της ισπανικής πόλης έχει χαρτί υγείας στις τουαλέτες της και στο αναγνωστήριο έχει αναρτηθεί σχετική επιγραφή που ευχαριστεί για τη χορηγία την τοπική βιομηχανία χάρτου.

Η δημοτική βιβλιοθήκη του Αμβούργου έχει 36 παραρτήματα μέσα στην πόλη, 496 εργαζόμενους και 396 περίπου εθελοντές. Τα εθελοντικά προγράμματά της αφορούν τους «διαλόγους», μαθήματα γερμανικής γλώσσας σε μετανάστες που γίνονται στους χώρους των βιβλιοθηκών (όπου μπορούν να βρουν και εφημερίδες στη γλώσσα τους) και στους «αγγελιαφόρους», πρόγραμμα που αφορά όσους δεν μπορούν (λόγω ηλικίας, αναπηρίας κ.ο.κ.) να επισκεφθούν τη βιβλιοθήκη, οπότε εθελοντές μαζί με ένα βιβλίο τους επισκέπτονται στον χώρο τους και τους διαβάζουν. Τόσο με τα δύο προγράμματα που υποστηρίζονται από εθελοντές, όσο και με τις πάγιες λειτουργίες της, η βιβλιοθήκη του Αμβούργου επιχειρεί να απευθυνθεί σε όλη την κοινότητα της πόλης, υποστηρίζοντας με κάθε μέσο τις ανάγκες των μελών της.

Η Φινλανδία είναι γνωστή για τις εξαίρετες βιβλιοθηκονομικές υπηρεσίες της, αποτέλεσμα των οποίων είναι η χρήση των υπηρεσιών αυτών από το 80% του πληθυσμού. Η σφοδρή οικονομική κρίση της δεκαετίας του 1990, ως αποτέλεσμα της κατάρρευσης των βασικών εμπορικών εταίρων της χώρας, της ΕΣΣΔ δηλαδή, οδήγησε σε ένα εκπληκτικό πρόγραμμα: οι δημόσιες δαπάνες για τις βιβλιοθήκες αυξήθηκαν, όταν άλλες μειώθηκαν πολύ. Στόχος, μαζί με την παιδεία και την έρευνα, να επενδυθούν χρήματα στις υποδομές που θα οδηγούσαν στην οικονομική ανάπτυξη. Προκειμένου να χρησιμοποιήσουν τα διαθέσιμα χρήματα για τη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών, οι Φινλανδοί προκειμένου για τα κτήρια επιδόθηκαν την περίοδο εκείνη στην αλλαγή χώρων. Ενδεικτικά 11 τράπεζες μετατράπηκαν σε βιβλιοθήκες, δύο γραφεία επιχειρήσεων επίσης, χώροι εργοστασίων, σχολικά κτήρια, εστιατόρια ξενοδοχείων, ξενοδοχεία, εμπορικά κέντρα και... ανεμόμυλοι. 115 κατασκευαστικά πρότζεκτ αφορούσαν βιβλιοθήκες τη δεκαετία του ’90.

Όσο στην Ελλάδα της δεκαετίας του ’90 Έλληνες υπουργοί εγκαινίαζαν κινητές βιβλιοθήκες, κάνοντας διαφήμιση εκπαιδευτικής πολιτικής με ευρωπαϊκά χρήματα, η Εθνική Βιβλιοθήκη της Κένυας συντόνιζε δράση κυκλοφορίας βιβλίων με καμήλες στις βόρειες επαρχίες τη χώρας. Οι τετράποδες βιβλιοθήκες των Κενυατών απευθύνονταν στους ανθρώπους των καταυλισμών και τους μαθητές των σχολείων των βόρειων επαρχιών που ήταν αποκλεισμένοι από το βιβλίο.

Θα περιμένατε σε αυτό το σημείωμα να προτείνω δράσεις και πολιτικές που η Αριστερά μας θα μπορούσε να υλοποιήσει ή τέλος πάντων να συμπεριλάβει στο κυβερνητικό της πρόγραμμα. Δεν είναι δύσκολο αυτό να γίνει. Υπάρχουμε άνθρωποι που μπορούμε να δουλέψουμε για κάτι τέτοιο. Προτίμησα όμως να δείξω πως δεν είναι θέμα ιδεών, αλλά βούλησης η πολιτική βιβλιοθηκών. Ιδέες υπάρχουν -συμβατές και ασύμβατες με τις αρχές μας. Αυτό που χρειάζεται, νομίζω, είναι να κατανοήσουμε τι επιδιώκουμε σχεδιάζοντας και υλοποιώντας τις.

Ελάτε να γράψουμε ένα ποίημα

12 Δεκεμβρίου 2012

Λίγο μετά τις 10 το βράδυ

Αθήνα

40 χρόνων

1 χρόνο άνεργη

Έπεσε

Στο δρόμο

Από τον πέμπτο όροφο μιας πολυκατοικίας

Ένα κιλό σίδερο

Ποτέ δεν μπόρεσα να απαντήσω εύκολα. Τι είναι πιο βαρύ, "ένα κιλό σίδερο ή ένα κιλό βαμβάκι". Παιδί που ήμουν προτιμούσα το βαμβάκι: ήταν λευκό και αδύναμο, ενώ το σίδερο κρύο και σκληρό σαν το θάνατο. Και απαντούσα αυτό που προτιμούσα. Όταν με ρωτούσαν. Κάποιος μου είπε μια φορά πως και τα δύο είναι το ίδιο βαριά. Έκτοτε διεκπεραίωνα την απάντηση με το προφανές. Νομίζω όμως πως ξέρω πια τι εννοούσε πάντα η ερώτηση. Και τώρα απαντώ: "το σίδερο, βεβαίως".

***

Είναι ένα ποίημα του Γιάννη Κοντού, από τις "Φωτοτυπίες" με τίτλο "ο γέρος". Λέει στο τέλος:

"... ο γέρος όμως ζει και ξέρει

πώς γίνεται το σίδερο μπαμπάκι"

Το άγαλμα του δεσπότη*

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν το άγαλμα ενός δεσπότη στην πλατεία της πόλης μας. Στεκόταν μόνο στη μέση της να δείχνει με το τεντωμένο χέρι του το δρόμο του θεού, όπως λέγανε οι παλιοί. Εγώ πίστευα από τότε πως έδειχνε τη θάλασσα. Τα παιδιά μαζευόμασταν συνήθως γύρω του  τα καλοκαίρια. Εκεί δώσαμε τα πρώτα χάδια, τα πρώτα τσιγάρα, τα πρώτα φιλιά και εκεί μας χαρίστηκαν. Ένα καλοκαίρι (όλοι το θυμούνται) ένας μαθητής είδε το άγαλμα να ξυρίζει τα γένια του, να γδύνεται τα άμφιά του και γυμνό και χαρούμενο να τρέχει στη θάλασσα. Την επόμενη μέρα ο δήμαρχος διέταξε να αποσύρουν το βάθρο του αγάλματος και να μαζέψουν τις μαρμαρένιες τρίχες, τα άμφια και το σώβρακό του, που ήταν πεταμένα τριγύρω. Από τότε δεν έχει άγαλμα η πόλη μας. 

-Κάποιοι, χρόνια μετά, σκέφτηκαν να βάλουν στην πλατεία το άγαλμα του δήμαρχου. Όμως το ακύρωσαν. Γιατί στον τόπο μας τα αγάλματα δραπετεύουν γυμνά.

***

Αφιερωμένο στον SilentCrossing, του οποίου τη γραφή και το βλέμμα απολαμβάνω συχνά

Ο Δεκέμβρης μέσα μας

Ξέρεις,

ο 

Δεκέμβρης

μέσα μας φύτεψε

ένα φλεγόμενο χριστουγεννιάτικο

δέντρο

.

Ο κήπος στην Κόρινθο

Ας ξεκινήσουμε λοιπόν με τις επιστροφές. Οι επιστροφές καταρχάς επιβεβαιώνουν ότι φύγαμε. Γιατί επιστρέφουμε, τι βρίσκουμε από αυτά που αφήσαμε πίσω μας, τι παίρνουμε μαζί μας επιστρέφοντας στον προορισμό μας, επιστρέφουμε σε ό,τι αφήσαμε ή σε ό,τι μας άφησε;; Έχουμε δικαίωμα να επιστρέφουμε αυτή την εποχή ή οφείλουμε στο μέλλον μας μια πιο δυναμική κίνηση προς τα εμπρός; Με τις επιστροφές μας αποδεχόμαστε τις ήττες μας ή γεμίζουμε το ρεζερβουάρ μας;  Οι απορίες αυτές μοιάζουν και είναι απλά δρόμοι. Που δεν πήραμε.

Υπάρχουν και δρόμοι που πήραμε. Αφήνοντας πίσω τα μεγάλα, στραφήκαμε στα μικρά. Ύστερα από ώρα έμοιαζαν εξίσου μεγάλα μες στην αυτονομία τους. Όπως τότε που ήμασταν παιδιά και παίζαμε στον κήπο στην Κόρινθο…

Η Αριστερά και οι βιβλιοθήκες* (μέρος α')

* αναδημοσίευση από την "Αυγή" της Κυριακής 2/12/2012

«… η μεγάλη έκπληξη ήταν η βιβλιοθήκη της φυλακής. Ένα δωματιάκι τρία επί τρία όλο κι όλο, με βιβλία πεταμένα δώθε-κείθε και στοιβαγμένα μέχρι το ταβάνι. Βιβλιοθηκάριος ήταν ένας εμπρηστής γεροϊσοβίτης…». Με τον ιδιαίτερο, γλαφυρό του λόγο ο Βασίλης Ραφαηλίδης αφηγείται στο «Μνημόσυνο για ένα ημιτελή θάνατο» τη ζωή του στη φυλακή της Αίγινας στις αρχές της χούντας. Η αυτοσχέδια βιβλιοθήκη των πολιτικών κρατουμένων, οικεία πρακτική στις δεκαετίες των διωγμών των αριστερών στην Ελλάδα, ήταν η ευκαιρία του να μάθει τον Μέλβιλ, τον Κόνραντ και τον Αίητζυ. Δεκάδες μαρτυρίες αγωνιστών αναφέρονται εξάλλου στις πρακτικές που εφάρμοζαν οι κρατούμενοι στις ελληνικές φυλακές και τις εξορίες, προκειμένου μέσω των βιβλιοθηκών που στήνονταν, να επιτυγχάνεται η μόρφωση και ιδεολογική διαμόρφωση των συντρόφων τους.

Με γλαφυρότητα περιγράφει και ο Βικτόρ Σερζ στα απομνημονεύματά του τα δωδεκάωρα που δούλευε στα εργοστάσια στο Παρίσι για να προλαβαίνει έπειτα μόλις δύο-τρεις ώρες ανοιχτή τη βιβλιοθήκη Σαιντ Ζενεβιέβ για μελέτη. Βέβαια, ο Σερζ προερχόταν από μια οικογένεια που άλλαζε τόπο κατοικίας κάθε λίγο ανάλογα με τις βιβλιοθήκες που ήθελαν να συμβουλεύονται οι γονείς του. Σοσιαλιστές και ριζοσπάστες στην Ισπανία έφτιαχναν βιβλιοθήκες στα «σπίτια του λαού», και το ίδιο έκαναν οι αναρχικοί στα «εργατικά κέντρα» τους, ορίζοντας και βιβλιοθηκάριους σε αυτά. Οι χώροι αυτοί ήταν χώροι ζύμωσης και ιδεολογικής θωράκισης, ήταν όμως και πολιτιστικά και μορφωτικά κέντρα για τον λαό και τους εργάτες που ήταν αποκλεισμένοι από το εκπαιδευτικό σύστημα. Τις βιβλιοθήκες της Σοβιετικής Ένωσης θαυμάζει ο Ζαν Ζενέ το 1936 όταν την επισκέπτεται. Είναι από τα λίγα πράγματα για τα οποία μιλάει με θαυμασμό στο πολύκροτο βιβλίο του «Επιστροφή από τη Σοβιετική Ένωση».

Τι συμβαίνει όμως σήμερα; Ποια είναι η σχέση της Αριστεράς με τις βιβλιοθήκες; Δεν είναι ίσως άδικο να πούμε πως η Αριστερά έχει πάρει διαζύγιο με τους χώρους αυτούς. Δεν θα δει κανείς βιβλιοθήκες στις κομματικές οργανώσεις, δεν θα βρει κέντρα τεκμηρίωσης ούτε καν στα κεντρικά γραφεία των κομμάτων. Με δυσκολία θα απαντήσει κανείς μερικές γραμμές στα προεκλογικά προγράμματα.

Τι θα μπορούσε να κάνει λοιπόν η Αριστερά σήμερα με τις βιβλιοθήκες: Πολλά.

Είναι όμως εποχή για κάτι τέτοιο; Αν όχι τώρα, τότε πότε; Μα αν αντιλαμβάνεται κανείς τη δημιουργία βιβλιοθηκών ως επένδυση στο μορφωτικό, πολιτιστικό, κοινωνικό και οικονομικό κεφάλαιο, σαφώς και είναι η κατάλληλη στιγμή. Οι βιβλιοθήκες ποτέ δεν ήταν βιβλία στα ράφια, ήταν άνθρωποι στα ράφια. Άνθρωποι που αναζητούν και βρίσκουν και παράγουν και διαλέγονται.

Η Αριστερά αν θέλει να αλλάξει τον κόσμο πρέπει να χρησιμοποιήσει εργαλεία αλλαγής. Η γνώση και ο πολιτισμός, οι βιβλιοθήκες, είναι ένα τέτοιο εργαλείο. Περισσότερα στο επόμενο σημείωμα…

υγ: Ευχαριστώ την Πόλυ για την εμπιστοσύνη και την... εικονογράφηση του άρθρου